وەیلان

وەرن با لە خەمەکانمان بدوێین

گەلا

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی

گه‌ڵا

 

ئاخ له‌و رۆژانه‌ی که‌ له‌گه‌ڵ با یاریم ده‌کرد و ‌ سواری شه‌پۆله‌کانی ده‌بووم  وجۆلانیم ده‌کرد.زۆر جار وه‌ک لانکێک خه‌وی شه‌وانه‌می خۆشتر ده‌کرد. ئه‌ی تاو بۆ ناڵێی که‌ به‌وپه‌ڕی گه‌رمی و تاوی خۆی چاوه‌کانی زه‌ق ده‌کرده‌وه‌ سه‌ر پشتم، که‌چی من رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ به‌ده‌ماختر ده‌بووم.ئای له‌وکاتانه‌ی باڵنده‌ مانوه‌کان له‌سێبه‌ری مندا خۆیان له‌ گه‌رمای نیوه‌ڕۆان ده‌شارده‌وه‌. بیرم دێت لێم ده‌پرسین بۆ کوێ ده‌چن به‌م گه‌رما، بۆ دانانیشین بۆ خۆتان له‌ سایه‌ و سێبه‌ری ئێمه‌دا ؟ ده‌یانگوت گه‌ڕان یانی ژیان،ئێمه‌ ئه‌وده‌مه‌ی بمرین ده‌وه‌ستین.من زۆرم بیر ده‌کرده‌وه‌ له‌م وه‌ڵامه‌ ، لای خۆم ده‌مگوت ده‌ی باشه‌ وابێت من مردووم،بۆیه‌ هه‌میشه‌ حه‌زم ده‌کرد منیش باڵنده‌بووایه‌تم با به‌گه‌ڕانی خۆم درێژه‌ به‌ژیانم ...

له‌پڕ هاڕه‌یێک و سێبه‌رێکی قورس و به‌دوایدا باێێک، له‌گه‌ڵ خۆی هه‌ڵی گرت و خه‌یاڵی رۆژانی خۆشی لێفراند. "با"چه‌ن هه‌نگاوێک کێشی کرد وه‌ک چۆن که‌سێک به‌ په‌له‌ دوای ماشێنێک که‌وتبێ و بیه‌وێت له‌گه‌ڵی بچی یا شتێکی پێبدات،ئه‌میش شوێن ماشینه‌که‌ که‌وت.به‌ڵام ئه‌وخێراتر له‌وه‌بوو که‌ باڵه‌فرتێی ئه‌می ببینێ.ناچار له‌سه‌ر قیره‌تاوه‌که‌ چه‌ن مترێک به‌ده‌م باکه‌وه‌ کێشرا و پاش چه‌ن سه‌رمه‌وقولانجێک وژێر و ژور کردنێک له‌ ناوه‌ڕاستی جاده‌که‌ خۆی گرته‌وه‌. تازه‌ دڵه‌ته‌پێکه‌ی خه‌ریک بوو بنیشێته‌وه‌ که‌ له‌ پڕ هاڕه‌یێکیتر و دیسان با و جارێکیتر راکێش کردنی به‌دوای ماشینێکیتردا ،ئه‌م ره‌وته‌ به‌رده‌وام له‌ راست و چه‌په‌وه‌ سه‌ر و خواریان پێده‌کرد..زۆر ماندوو بوو،ره‌نگ زه‌رد و پێس ئیشک ،وه‌ها ئیشکێک که‌ کاتێ به‌ سه‌ر قیره‌تاوه‌که‌دا ده‌کێشرا سه‌رنجی رێبوارانی هه‌ستیاری شوێن   خشه‌که‌ی خۆی ده‌خست. ته‌نیا و بێده‌نگ .بۆ چه‌ن  ده‌قه‌ هاڕه‌ و بای سه‌یاره‌ قرتا ...

ــ چه‌نده‌م حه‌ز ده‌کرد چارێک بچمه‌ نێو ئه‌م سه‌یارانه‌ی که‌ ئێستا به‌سه‌رمدا تێده‌په‌ڕن وئه‌وکات له‌ژێر په‌نجه‌ی نیگامدا بوون. نه‌ به‌ هاڕه‌یان عاجز  ده‌بووم ،نه‌ "با"که‌شیان ده‌یتوانی راکێشم کات.ته‌نیا به‌ نه‌رمی و خێرا خزانه‌که‌یانم ده‌بینی.ده‌مگووت ئه‌گه‌ر ناتوانم وه‌ک باڵنده‌کان  بفرم ـ چی ده‌بێت  له‌سه‌ر یه‌کێک له‌مانه‌  دانیشم و بگه‌ڕێم با مردن نه‌مبینێت.که‌چی ئێستا زۆرررررررررررر...

ئه‌مجاره‌ به‌رچاوی تاریک نه‌کرا به‌ڵام هاڕه‌که‌ی له‌دڵی کاری کرد و له‌شیشی هاڵگرت و دوای سوڕدانێک کێشایه‌ گوێی جاده‌که‌... ـ ــــــــ ئه‌رێ ئێستا زۆرم رق له‌ خۆیان و ده‌نگیانه‌ به‌ تایبه‌ت ئه‌م دولاقانه‌یان، که‌ وه‌ک گێژه‌ڵوکه‌ دێن و ده‌چن. ئه‌ڵێم باشه‌ ئه‌گه‌ر نه‌بوومه‌ باڵنده‌ و بفرم یا ئینسان و به‌ ته‌یاره‌ و سه‌یاره‌ بڕۆم ،چ ده‌بوو له‌ جێگایه‌ک بڕوایه‌م که‌ کاتی ده‌س به‌ردانم له‌داری ژین له‌ سوچێکی بێده‌نگدا هه‌ڵنیشتایه‌تم و ئه‌م هه‌مو ئازاره‌م نه‌بینیبایێت.تۆ بڵێی جا....

قورسایێک له‌سه‌ر له‌شی نیشت و یه‌کسه‌ر دونیای لێ تاریک کرد،هاڕه‌ و گێژه‌ڵوکه‌ی له‌گه‌ڵ نه‌بوو ،چرکه‌یه‌ک پاش ئه‌وه‌ زانی که‌ لاقی زه‌لامێک بوو که‌ بێ ئه‌وه‌ی هه‌ست به‌ بوونی ئه‌ویش بکات به‌سه‌ریدا تێپه‌ڕی،له‌شی جار له‌گه‌ڵ جار له‌ژێر ئه‌و گوشارانه‌دا و له‌ نێوان دوو قیری جاده‌که‌ و که‌وش و تایه‌ری سیاره‌کاندا به‌ زیخه‌ ورده‌کان ده‌هاڕیا و و به‌ره‌و پرتوکان ده‌چوو....رێکی تر ببمه‌وه‌ به‌ گه‌ڵا؟ بڵێی ئه‌مجار چاره‌ له‌ کوێم حه‌وادات؟ دونیایه‌کی سه‌یره‌،،،، ده‌ک تۆش وه‌ک منت لێ بێت ،خۆ پروکاندمی ........قه‌تم ئه‌م دونیا نه‌دیبوو،کاتێ یه‌که‌م گه‌ڵاکان له‌دار به‌رده‌بوونه‌وه‌ لام وابوو باڵیان پێدر‌اوه‌ و ده‌فڕن زۆر جار ئێره‌ییم پیان ده‌هات،ده‌مگوت بڵێی منیش رۆژێک وه‌ک ئه‌وان بالی زه‌ردم لێ بڕوێت و هه‌ڵفڕم ،یا بڵێی ئه‌مداره‌ رۆژێک دڵی بێت ده‌ستم به‌ردات و له‌خۆیم دوور بکاته‌وه‌؟ ..ئای له‌و رۆژانه‌ی وا تاو ئه‌ی لاوانم که‌ چاو بکه‌مه‌وه‌ و سه‌ر له‌ سه‌رپۆشه‌ نه‌رمه‌ سپیه‌

 که‌ تێیدا مه‌لۆتکه‌ کرا بووم ده‌ر بێنم،وه‌ک په‌پوله‌ به‌ نه‌رمی باڵه‌کانم کرده‌وه‌ و چاوم هه‌ڵبڕی ،په‌نجه‌گه‌رمه‌کانی تاو هه‌موو له‌شمی به‌ ئارامی ده‌گڵۆفی و یارمه‌تیمی ده‌دا خۆم بکه‌مه‌وه‌ .به‌رده‌وامیش ده‌مم به‌ مه‌مکی دایه‌ داره‌وه‌ بوو،شنه‌ی با ئه‌یلاوانم تا ته‌زوی په‌له‌کانم ده‌رچێت وپڕ به‌پێستم هه‌ڵکشێم،هه‌موو شتێک له‌م دونیادا به‌ قازانج بوو ته‌نانه‌ت  تاریکی شه‌ویش که‌ ئێستا من لێی ده‌ترسم،ده‌بووه‌ گۆلێکی بێده‌نگی بۆ حه‌واننه‌وه‌م و ماندویی رۆژانه‌م تێده‌رژان   ... ئه‌زانی چیه‌ هه‌موو شتێک هه‌ر به‌ کۆمه‌ڵ و گشتی خۆشه‌ .نازانم ناوچاوانی من بۆ وایه‌،دار تا دوایین گه‌ڵا ده‌ستی منی به‌رنه‌دا،ئه‌گینا ئێستا منیش لای ئه‌وانیتر بووم،نازانم ئه‌م هه‌موو گه‌ڵا بۆ قڕیان تێکه‌وت و ناشزانم چیان به‌سه‌ر هاتوه‌.باشه‌ ئه‌م دارانه‌ چۆن بێ گه‌ڵا هه‌لده‌که‌ن بۆچ وا له‌پڕ هه‌مووی پێکه‌وه‌ روتانه‌وه‌؟ ئه‌و کزه‌ چ سارده‌ ئه‌ڵێی ده‌رزیه‌ ده‌چێ به‌له‌شما ،خه‌ریکه‌ رۆژ ئاوا بێت ،جاران رێبواره‌کانم خۆش ده‌ویست، چون جار و بار ده‌نگیان‌قورسایی دێوی بێده‌نگ ده‌ترساند و هه‌ستی بوون و ژیانیان ده‌به‌خشی و..

له‌پڕ گێژه‌ڵوکه‌یه‌کی نه‌وڕه‌س و وردیلانه‌ هات و چنگی دایه‌ گه‌ڵا و وه‌ک ئه‌وه‌ی توانای خۆی تاقی کاته‌وه‌ ،هالیگرت و بردی ،به‌ڵام لاوازتر له‌وه‌ بوو خۆی له‌ دیواره‌که‌ی به‌رده‌می تێپه‌ڕێنێ.ناچار خۆی له‌به‌ر پێی دیوار توایه‌وه‌ و گه‌ڵاش ئارام وه‌ک په‌لێکی سوک دوای نه‌رمه‌ جۆلانێیێک نیشته‌وه‌ ... ـــ به‌ڵام ئێستا هیچێکم خۆش ناوێت هه‌ست ئه‌که‌م هه‌موو شتێک من به‌ره‌و نه‌مان ده‌به‌ن . به‌ره‌و مه‌رگ.نه‌مان و مه‌رگ چیه‌؟ مه‌رگ یانی چی ؟ ژیان له‌کوێوه‌ ده‌سپێده‌کات و مه‌رگ له‌ کوێوه‌؟ کامه‌یه‌ سنوریان؟ ئه‌وه‌ی بۆ لایه‌نێک مه‌رگ ئه‌ژمێردرێت له‌لای لایه‌نێتر سه‌ره‌تای ژیانه‌. یانی مه‌رگ و ژیان درێژه‌ی یه‌ک خه‌تن. به‌ر و پشتی شوشه‌یێکن.پێکه‌وه‌ گرێدراون و بێ یه‌ک مانا ناکرێن.بوونیان له‌سه‌ر یه‌ک وه‌ستاوه‌.گۆڕانه‌.هاتوچۆیه‌ که‌ لای ئێمه‌ی ته‌مه‌ن کورت به‌ نه‌مان و مان یان ژیان و مه‌رگ ده‌ناسرێت.دونیا قه‌تارێکه‌ و ئه‌وه‌ی تێدایه‌ موسافیره‌،له‌ هه‌ر وێستگه‌یێکی زه‌مانیدا به‌شێ سوار ده‌بن و بڕێک داده‌به‌زن.نه‌ سواربووان بیر له‌ دابه‌زیوان ده‌که‌نه‌وه‌ و نه‌ دابه‌زیوانیش جارێتر سوار ده‌بنه‌وه‌... ده‌نگی پێی تاریکی دێت ،شه‌و به‌ڕێوه‌یه‌،چه‌نده‌ سارده‌ ئه‌و کزه‌ی کاری سکڵه‌ ئاگر ده‌کات،له‌ش هه‌ڵده‌قرچێنێ. رێبواره‌کانم قه‌ت ئه‌وه‌نده‌ له‌ په‌له‌دا نه‌بینیوه‌،هه‌ر هه‌ڵدێن،جار و بار که‌ له‌لایه‌که‌وه‌ تێده‌په‌ڕن سکاڵای سه‌رما ده‌که‌ن. یه‌کێکیان وتی له‌وانه‌یه‌ ئه‌مشه‌و به‌فر ببارێت.بارانم بینیوه‌ و زۆریشم پێ خۆش بووه‌.که‌س نه‌ماوه‌ به‌ده‌ره‌وه‌،ئیتر جریوه‌ی باڵنده‌کانیش نایه‌ت.شه‌وانی پێشتر به‌ کۆمه‌ڵ له‌سه‌ر داره‌کان و له‌بن ده‌ستی ئێمه‌دا هالذه‌نیشتن و جار جار جریوه‌یان ده‌هات.ئێستا خشه‌ی پێش نه‌ما.شتێك بێده‌نگ وه‌ک په‌پوله‌،به‌لام سارد له‌سه‌ر له‌شم نیشت‌.بڵێی ئه‌م ئیتر چ به‌دبه‌ختێک بێت که‌ به‌م شه‌وه‌ په‌نای بۆ منی بێ په‌نا هێناوه‌..یه‌کێتریش نیشته‌ سه‌ر جه‌سته‌م ئه‌وه‌ بون به‌سێ ،ئه‌ڵێی پۆله‌ په‌پوله‌ن بێده‌نگ دێن و ده‌نیشن.ئه‌وه‌نده‌ زۆرن هه‌موو له‌شمیان داپۆشی. به‌ر به‌هه‌ناسه میان گرت ئێستا هه‌ست به‌ قورساییان ده‌که‌م.هه‌ر دێت، هه‌ر دێن،هه‌ر قورستر ده‌بن ،قورستر ده‌بم ،ئـ...ه‌ی کـ.....ه‌ی بـ...ه‌فـ.....ررررررررر ده‌بـ.....ارێـ...ت ،نـ..ه‌.م د.....ی.

 

 

پەخشان

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی

 

‌ ساباتی مه‌رگ 

بای دێت بایێکی قورس ،چاره‌که‌ سه‌ده‌یێکه‌ ئه‌م با قورسه‌ پێچراوه‌ به‌م ساباته‌دا و له‌کۆڵی نابێته‌وه‌ ‌..یه‌که‌م جار به‌گه‌رده‌لولێک ده‌ستی پێکرد، ئه‌وده‌م وڵات داروگوڵی تیا بوو، ته‌نیا له‌به‌ر بێ بارانی هاواری  بوو . با هه‌ڵیکرد ،به‌هیوا بووین بای باران بێت، باڵای سه‌وزه‌ به‌رز بکات و هه‌ناسه‌دان ئاسان  و بۆ  ژیانیش ده‌ستێ جلی سه‌رده‌میانه‌ خه‌ڵات بێنێ‌.به‌ڵام هه‌ر له ‌ یه‌که‌م رۆژانه‌وه‌.تۆز و خۆڵ هات و تۆوی چێندراوی چاوه‌ڕوانییه‌کان له‌دڵی خاکی ئاواتماندا خنکاو رێی سه‌رهه‌ڵدانی لێ به‌سترا.ئێستاهه‌موو په‌نجێره‌ی  ئاواته‌کانی خه‌ڵک لێڵ  و درگاله‌ ژین داخراوه‌. ژیان له‌ وڵاتی گه‌رده‌لولدا به‌ پێوه‌رێکی کۆنی رزیو که‌  له‌په‌رتوکێکی هه‌ره‌ کۆندا باسکراوه‌ هه‌ڵده‌سه‌نگێندرێت وله‌ قاموسه‌کانیاندا مانای بۆ ده‌کرێت . پێوانه‌کانی ئه‌مڕۆیینی دونیا به‌ باڵای ئه‌م ماناکۆنه‌ی ژیان ده‌ڵبه‌.خێڵی با به‌ یاسای کۆنه‌په‌رتوک ته‌نگیان به‌ ژین هه‌ڵچنی بۆیه‌ هه‌ڵات و خۆی گه‌یانده‌ ئه‌ودیو دیواری تۆز و خۆڵ. خۆڵ ئه‌بارێ هه‌ناسه‌کان خۆڵاوین و تاوو چاووی نابینێ. ئاو به‌ ئاوه‌دانیدا ناگه‌ڕێ، ئه‌سڵه‌ن ئاو  ئیفلیجه‌ و ناگه‌ڕێ. ئاسمان ره‌زیل و لێوی خاکیش به‌ قامچی چاوه‌رووانی قڵه‌شاو.

جووڵه‌، که‌ ره‌مزی ژین و  بوونه‌ ، مه‌حکوم به‌ تیاچونه‌. ئه‌گه‌ر جارجار چه‌ن گه‌ڵایێک بچکۆلانه‌ بۆ لادانی زیخ و تۆزی داباریوی ئه‌م تۆفانه‌ سه‌رهه‌ڵئه‌ده‌ن ،یا خۆ چڵه‌ نه‌رگسێکی خشپیلانه‌ دێت و چاوی ژیان پاکۆ بکات بۆ بینین و بوژاننه‌وه‌،به‌تاوانی شکاندنی شوشه‌ی کۆن و خۆڵ هه‌ڵگرتوی هێمنایه‌تی ، ده‌درێنه‌ ده‌س چڵێ شه‌مچه‌ی هه‌ڵکراوی بێبه‌زه‌یی. کاتێ مه‌لێ بو جوجکه‌کان لایه‌ لایه‌ی  ژیان ئه‌ڵێ  وبه‌ گۆرانی باخ و گوڵی ره‌نگاڵه‌یان بۆ باس ده‌کات ، هێلانه‌که‌ی ده‌شێوێت و باڵ و په‌لی ئه‌قرتێت و ده‌نگی به‌ تۆز و خۆڵ ئه‌خنکێنن. کاتێ لقه‌ گوڵباخیێک ئه‌یگێرێتۆ بۆ خونچه‌کانی ده‌وروبه‌ر که‌ چه‌نده‌ها ده‌نگی خۆش و جۆراوجۆری پڕ ره‌مز و رازی بیستوه‌ له‌م باخه‌دا که‌ ئێستاکه‌ گۆرستانێکی بێده‌نگه،پرچی واده‌کێشن هه‌تا ره‌گی له‌ خاک ئه‌که‌ندرێ‌. رۆژێ قه‌لێک چوو بۆ‌ سه‌فه‌ر.سه‌فه‌رێکی دوره‌ وڵات ‌ ،کاتێ چاوی که‌وت به‌ ژیان،واقی وڕ ما له‌ گۆڕان و گه‌وره‌ بوونی . وێنه‌یێکی تازه‌ی لێگرت،  که‌ پیشانی هاورێیانی وڵاتی بدات. له‌سنوردا به‌ تاوانی سیخوری بۆ بێگانه‌کان ،هه‌ردوو چاوی هه‌ڵکۆڵدرا و خستیانه‌ نێو قه‌فه‌سێکی به‌ته‌ل چنراو،دایانه‌ ده‌س شه‌وه‌زه‌نگ و له‌نوری تاو بێبه‌شکرا. کاتێ که‌سێک به‌ دڵۆپی ئه‌سرینه‌کان باخچه‌ی ساوای نمامه‌کان ئاودێر ده‌کات.هه‌ربه‌به‌رچاو نه‌ونمامه‌ ته‌رچکه‌کانی باخچه‌که‌دا ده‌یده‌ن له‌دار.قه‌ڵه‌م واتای تاوان ئه‌دات،قه‌ڵه‌مبه‌ده‌س تاوانباری پر مه‌ترسی . له‌ نه‌یزارێک گڕ به‌ر ده‌ده‌ن نه‌وه‌ک لقه‌ قامیشێکیان بێته‌ قه‌ڵه‌م ‌. گوڵه‌ وشه‌ ‌لای خێڵی با گولله‌یه‌که‌ ،که‌ ئازاری سه‌ری پڕله‌ بایان ئه‌دات ، له‌ عه‌زره‌تا باخچه‌ی وشه‌ ئه‌دڕێنن. ده‌نگ ناوێرێ له‌ هێلانه‌که‌ی سه‌رده‌ر بێنێ و تۆزێ بای باڵی خۆی بات،قه‌ڵماسک به‌ده‌ستانی خێڵی با ده‌یده‌نه‌ به‌ر به‌ردو ده‌یکه‌ن به‌سیخه‌وه..پیره‌دارێک  ویستی به‌ په‌نجه‌ی چڵ له‌سه‌ر خۆڵی به‌رده‌مه‌که‌ی وێنه‌یێکی له‌بیر ماوی ئه‌وده‌مانه‌ی ژین بکێشێ تاکو به‌ڵکو گڕی تاسه‌ی دامركێنێ و چاوه‌ تازه‌ پشکوتوه‌که‌ی چرۆ کزو وردیله‌کان له‌گه‌ڵ شێوه‌ی دڵرفێنی کیژی ژیان ئاشنا بکات. به‌ڵام ده‌می ته‌ورێکی سارد و تیژ به‌ یارمه‌تی ئه‌و دارانه‌ی خۆیان به‌ با فرۆشتبو به‌ربونه‌ گیان پیره‌دارو پارچه‌ پارچه‌ له‌تیان کرد و به‌ڕێ کرا بۆ سوتاندن. ئاگر و دار تێکه‌ڵ کران،گڕ خۆی ئاڵان له‌باڵای دار وه‌ک ئاشقی تامه‌زرۆی یار،داریش هه‌ستی ژینی به‌گه‌رمی له‌شی نه‌رمی ئاگر بزوا و که‌وته‌ هۆره‌ . ورده‌ ورده‌ ده‌نگ هه‌ڵدێنێ و گڕیش له‌گه‌ڵ ده‌نگی پیره‌دارا باڵاده‌کات.چوپی ده‌گرێ و به‌ده‌ور دارا هه‌ڵده‌په‌ڕێ. هۆره‌ی دار و چه‌پڵه‌ی چڵ و کرچه‌ی چرۆ ته‌رچکه‌کان ،سه‌مفۆنیایێک له‌ مه‌رگ و ژین، له‌ شایی وشین  پێک ده‌هێنێت. ورده‌ ورده‌  دار سورسور هه‌ڵده‌گه‌ڕێ. سوری و سه‌مای ئاگر ده‌رفێنێ.گڕ مات ده‌کات، له‌ هه‌ڵپه‌رکێ و سه‌مای ده‌خات. ده‌یمرێنێ ، پاشان خۆیشی چارشێوی بۆری مه‌رگ به‌سه‌ر رووی سووری خۆیدا ده‌کێشێت و روسورانه‌ ماڵئاوای له‌ جه‌نگه‌ڵ و سه‌وزی ده‌کات. دواهه‌ناسه‌ دوکه‌ڵاییه‌که‌یشی  به‌ ئارامی سه‌رده‌که‌وێت و له‌گه‌ڵ هه‌وره‌ رێبوارییه‌کان تێکه‌ڵ ده‌بێت و دڵی ساردیان بۆ وشکایی خاکی لێو قله‌شاوی توونی دێنێته‌ جۆش و دیسانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ دڵۆپه‌ بارانه‌کاندا دێته‌وه‌ له‌شی وڵات وله‌گه‌ڵ هه‌موو سه‌وزایی و دار و دره‌خته‌کاندا دێته‌وه‌ گه‌ڕ و ده‌مار به‌ده‌مار ،ساڵ به‌ساڵ و به‌ره‌ به‌ به‌ره‌ و .... تا باران و هه‌ور و هه‌تاو ، تا گه‌ڕانی زه‌وی به‌تاو  ،هه‌تا هه‌تا ،تا تا ....... تا ژیان .....تا ژین تا..... 

        

              ره‌سوڵ سه‌فه‌ریانی   25.08.2008 

 

پەخشان

safaryani@yahoo.se          

بۆ‌یادی کۆچه‌ره‌ بێهاتنه‌وه‌کان  

تینی تاو له‌ سه‌فه‌ری زستانی ئه‌گه‌رایه‌وه‌ و به‌ هه‌ناسه‌ی گه‌رمی، روومه‌تی سه‌هۆل گه‌سته‌ی زه‌وی ئه‌لاوان و خوێنی ژینی ده‌ڕژانه‌ ره‌گی به‌ستوی. روناکایی ئه‌هات بۆ کۆتایی به‌خشین به‌ ده‌سه‌ڵاتی شه‌و .ئه‌و ده‌مه‌ی وا په‌ره‌سیلکه‌کان و هه‌مو مه‌له‌ کۆچه‌رییه‌کان له‌سه‌فه‌ری گه‌رمییان ئه‌هاتنه‌وه‌ تا به‌ ئاوازی خۆشیان وڵات بکه‌نه‌ مه‌لبه‌ندی شایی و شه‌وقی شه‌فه‌قی به‌هاری بده‌ن له‌ مێزه‌ری که‌ژ و کێوه‌ سه‌ربه‌رزه‌کان و،دڵی کاکی فه‌لا پر له‌ تینی هیوا بکه‌ن و،گوڕ له‌گه‌ڕانی چه‌رخی ژیانی ده‌ن.ئه‌وده‌مه‌ی وا په‌پووله‌ ره‌نگاڵه‌کان له‌دوی گوڵاله‌ گه‌زیزه‌ و هێرۆ و هه‌ڵاڵه‌ برایمه‌ ده‌گه‌ڕان تا شیره‌ی ئه‌شق و خۆشه‌ویستی له‌ لێویان بمژن ، رێک ئه‌و ساتانه‌ی کاکی وه‌رزێر نوێژی خۆشه‌ویستی بۆ چاوی کانیاوی به‌خوڕ ده‌خوێند تا  ره‌نجی ساڵی داهاتوی له‌سایه‌ی روناکی ئاوه‌که‌یدا تێرکه‌ری سکه‌ برسیه‌کانی چاوه‌ڕوانی حاسڵی ساڵبێت.

ئه‌رێ هه‌ر ئه‌و ده‌مه‌ مه‌له‌ کۆچه‌رییه‌کان و چڵه‌ نێرگسه‌کان و هه‌موو مه‌زرای تامه‌زرۆی ئاو ، چاوی کوێر کراوی کانییان بینی و مه‌زرای بێ فه‌لا.پاسارییه‌کان هه‌ستیان به‌ بێده‌نگیێکی قورستر له‌ شه‌وه‌کانی زستان و کۆستێکی له‌بن نه‌هاتوو کرد. گه‌نم شین نه‌بوو ،به‌ڵام وڵات شینگێر کرا،مه‌ل هاته‌وه‌ له‌ سه‌فه‌ر و گه‌ل به‌یه‌کجاری کۆچی بێ هاتنه‌وه‌ی پێده‌کرا.سروشت بارانی بۆ ژیان ده‌ڕشت و ژیانیش ‌ به‌ خۆره‌ی جه‌لادان هه‌ر ژانه‌که‌ی مابوو. په‌پووله‌ له‌ ئه‌شق ده‌گه‌ڕا و ئه‌شقی دڵداران و خۆشه‌ویستان دابڕان و مه‌رگه‌ساتی لێ ده‌خوڵقا. مه‌رگ هاتبوو وه‌ک باران ده‌باری، هه‌ناسه‌کان قه‌تیس ،چاوو چاوانه‌ی فرمێسک و دڵ ساباتی گه‌رده‌لول. دابڕانه‌ و سه‌فه‌ری بێهاتنه‌وه‌.

ته‌نیا یاده‌ و به‌هه‌زاران ناوی که‌س نه‌بیستو ، هه‌رجه‌سته‌یه‌و پڕ ئاسمانێک قیژه‌ی بێ فریای له‌ دڵی خاکا خه‌وتوو. خاک ماوه‌ و یاد و، قورسایی ئه‌رکێکی بێ کۆتایی و ئه‌ستۆی لاوازی ئێمه‌ ،که‌ هاواره‌ خنکاوه‌کان وه‌ک سارۆخێک  بهاوینه‌باڵای کۆشک و سه‌رای ده‌سه‌ڵات و حکومه‌ت وهه‌موو گوێیه‌ خنراوه‌کان له‌ گشت جیهان.بنرکێنین ،

بمانبیسن                                  

              بمانبیسن  

                                     بمانبیسن،

ئێمه‌ قیژه‌ی ئه‌و ژنانه‌ین ئازیزانیان لێ فراندن،ده‌نگی هاواره‌ خنکاوه‌کانی هه‌ڵه‌بجه‌ وناڵه‌کانی ژێر خۆڵی گۆڕه‌ به‌کۆمه‌ڵه‌کانین،ئه‌مڕۆ به‌ نه‌رمه‌ بارانی به‌هاران له‌گه‌ڵ چڵه‌ نێرگسه‌کان و هه‌موو مه‌زراکان ، سه‌ر له‌نوێ وپڕ و چڕتر له‌ جاران هه‌ڵمانداوه‌ و وڵات ده‌که‌ینه‌ جه‌نگه‌ڵێک، که‌ دره‌خته‌ جوراوجوره‌کانی به‌ گوڵه‌ ره‌نگاڵه‌کانیان جیهان پڕ که‌ن له‌ بؤن و به‌رامه‌یان و ئامێزیشمان ده‌که‌ینه‌ هێڵانه‌، بۆ باڵنده‌ بێ لانه‌کان.    

   .مانگی 4 / 2008         رەسووڵ سەفەریانی

لەسەر سمینارەکەی ....

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی

 سمیناره که‌ی قادر عه‌زیز و رۆژنامه‌نوسانی سه‌ربه‌خۆ 

سه‌ره‌تا باش وایه‌ که‌ بڵێم من وه‌ک له‌ناوه‌که‌مدا دیاره‌ و زۆربه‌ی خۆینه‌رانی سایته‌کوردیه‌کانیش ده‌مناسن ،خه‌ڵکی  رۆژهه‌ڵاتی کوردستانم ( ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئێران) .ئه‌مه‌ بۆیه‌ ده‌ڵێم که‌ به‌ هه‌موانی بسه‌لمێنم که‌ لایه‌نی که‌س نیم وله‌ هه‌موو ژیانیشما یه‌که‌م جار بوو که‌ به‌ڕێز قادر عه‌زیزم بینی و له‌ لای من هه‌م نوسه‌رانی بابه‌ته‌ ئینێرنێتیه‌کان و هه‌م قادر عه‌زیز وه‌ک یه‌کن و رێز و حورمه‌تی یه‌کسانم هه‌یه‌ بۆ گشتیان.

ئه‌وه‌ی منی هه‌لخڕاند بۆ نوسینی ئه‌م بابه‌ته‌ پێش ناراست بوونی قسه‌ و باسه‌کانی کاک هوشیار جاف ،که‌م جیکه‌ڵدانی و خراپ تێگه‌یشتنی کا‌ک جوامێر له‌ مانای وشه‌ی نهێنی بوو. من پێم وایه‌ کاک عامر باجه‌ڵان هه‌ڵه‌ سه‌ره‌کییه‌کانی کاک هوشیاری راست کردوه‌ته‌وه‌ و پێویست به‌ دوپات کردنه‌وه‌ی ناکات. ته‌نیا ئه‌وه‌نده‌ی ده‌وێت که‌ بڵێم من خۆم له‌ سه‌ره‌تای باسه‌که‌وه‌ تا کۆتایی و تا ئه‌وکاته‌ی که‌ هه‌موو ئاماده‌بووان هۆڵه‌که‌یان جێ هێست له‌وێ بووم .ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی که‌ بزانن ئاگاداری ته‌واوی قسه‌کانی کاک قادرم. من نه‌بیستوه‌ که‌ نێوی که‌س له‌و سمیناره‌دا به‌خراپ ببرێت یا باسی سه‌رکرده‌ و رێبه‌رانی کورد بکرێت.

باس له‌ نهێنی درکاندن ده‌کرێت  ،ره‌نگه‌ به‌هۆی عاده‌ت و راهاتنمان له‌گه‌ڵ به‌ هێند نه‌گرتنی خه‌لک له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانه‌وه بێت‌ ،تا ئه‌و راده‌ی که‌ بۆمان نه‌بێت راستیه‌کانی چاره‌نوسی خۆمان بزابین . باسی راستی کردن بۆ خه‌لک کراوه‌ته‌ نهێنی و گوێی گه‌ل حه‌رام له‌ بیستنی کراوه‌ و هه‌رچۆنێک ده‌سه‌ڵاتداران و به‌قه‌ولی خۆتان سه‌رکرده‌کان پیان خۆش بێت لێخورن وکه‌س بۆی نه‌بێت بیزانێت که‌ چمان قه‌راره‌ به‌سه‌ر بێت.

به‌ڕێزان، کاک قادر ته‌نیا باسی ئه‌و چاره‌نوسه‌ نادیاره‌ی کرد که‌ به‌شێکی به‌بۆنه‌ی هه‌ڵه‌ و سه‌ره‌ڕۆیی به‌ناو سه‌رکرده‌کانه‌وه‌ پێشهاتوه‌ ، ده‌کرا وانه‌بێت. به‌ڕێزیان باسی گه‌نده‌ڵی و له‌قولۆق بوونی ماده‌ی 140ی کرد .ئه‌مانه‌ش لای هه‌موو کورد که‌ سه‌هله‌ له‌ لای عاله‌م ئاشکرایه‌. له‌ لای من وایه‌ کاک قادریش به‌ڕه‌سم و نه‌ریتیی هه‌مو سه‌رکرده‌کان به‌شێ زۆریشی شارده‌وه‌ و گوێی خه‌ڵکی کوردی به‌ حه‌رام له‌ بیستنی زانی. ئه‌گه‌ر وتبێتیشی ئێمه‌ش تاقی بکه‌نه‌وه‌ گوناه نیه‌ پێم وایه‌ هه‌میشه‌ گه‌وره‌کان نین که‌ ئه‌توانن کاری گه‌وره‌ بکه‌ن زۆر جار ئه‌کرێت بچوکیش کاری گه‌وره‌ بکات.به‌مه‌رجێ ده‌رفه‌تیان پێبدرێت.زۆر جێگای سه‌ر سوڕمان و سه‌یره‌ له‌لای من که‌ ئه‌مانه‌ی که‌ به‌ناو تۆێژی روناکبیر و خوێنده‌وار و تێگه‌یشتوی کۆمه‌ڵگان وا بیر ده‌که‌نه‌وه‌ و جیکه‌ڵدان وته‌حه‌مولی بیستنی ره‌خنه‌ و به‌یانی راستیه‌کانیان نیه‌ ،بڵیی ئه‌و باقی خه‌ڵک چۆن بیر بکه‌نه‌وه‌.ئێمه‌ ئه‌بێ زۆریش سپاسی کاک قادر بکه‌ین و هیواداریش بین که‌ نمونه‌یان له‌ کۆمه‌ڵگاماندا زۆر بن تا بکرێت ئێمه‌ی خه‌ڵک که‌ پاوه‌ن ولایه‌نی هیچ حزب و ده‌سه‌ڵاتێک نین ،ئاگادار بکرێنه‌وه‌ که‌ ئه‌تانه‌وێ چیمان به‌سه‌ر بێنن.

کاک جوامێر چه‌پڵه‌ بۆ که‌سێک لێده‌دا و پێی ده‌ڵێ سه‌ربه‌خۆ که‌ بێ ئه‌وه‌ی ئاگاداری باسه‌که‌ بوبێت و راستیه‌کان بزانێت له‌دووره‌وه‌ لافاوی تۆمه‌ت ۆ ناتوره‌ی خۆی به‌ره‌و روی قادر عه‌زیز و دانیشتوانی هه‌نده‌ران به‌ڕێده‌کات.ئه‌مه‌ چ سه‌ربه‌خۆیه‌که‌ که‌ هێشتا ناوی سه‌رکرده‌که‌ی نه‌هاتوه‌ چه‌کی ده‌ر هێناوه‌ و حوکمی ئێعدامیشی ده‌رکردوه‌.روناکبیر، ئه‌ویش له‌ جۆری سه‌به‌خۆکه‌ی ره‌خنه‌ هه‌ڵگره‌ و لایه‌نگری خه‌ڵکه‌که‌یه‌تی نه‌ک چه‌کداری  ده‌سه‌ڵات و سه‌رکرده‌.ئه‌بێت رێگه‌ بۆ راستگۆیی خۆش بکات نه‌ک مه‌قه‌ستی سانسۆر تیژ بکات.ده‌بێت به‌ پشتیوانی له‌راستگۆکان ،حکومه‌ته‌کان هان بدات بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ڵامده‌ره‌وه‌ی خه‌ڵک و پرسیاره‌کانیان بێت  ،نه‌ک فێری به‌تۆچیان بکات و خه‌ڵکیان لێبکاته‌ نامه‌حره‌م.قه‌ڵه‌مه‌که‌ی له‌خزمه‌ت خه‌ڵکدا بێت نه‌ک قه‌ڵغانی ده‌سه‌ڵات و سه‌رکرده‌،ئه‌وه‌ی ده‌مێنی و قه‌ت خراپ نابێت خه‌ڵکه‌. 

له‌کۆتایدا وێرای رێزی دوباره‌م بۆ هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی له‌م باسه‌دا نێویان هاتوه‌ ،هیوادارم لێم نه‌ره‌نجابێتن و دڵگرانییا‌ن لا دروست نه‌بوبێت لێم ببورن، مه‌به‌ست ته‌نیا تیشک خستنه‌ سه‌ر راستیه‌کان وه‌ک خۆیان بوو،ئه‌و جۆره‌ی که‌ هه‌ن.                   ره‌سول سه‌فه‌ریانی        80/02/2008     

وتار

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی

 ئازادی به‌ شێوه‌ی ئیسلامی   

له‌گه‌ڵ نزیک بوونه‌وه‌ی ده‌وری هه‌شتمی به‌ ناوهه‌ڵبژاردنی مه‌جلسی ئیسلامی له‌ ئێراندا ،رژیم وه‌ک هه‌میشه‌ له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه‌ که‌ به‌ شێوه‌یه‌ک ته‌رده‌ستانه‌ خۆل له‌ چاوی رای گشتی جیهان بکات و هاو کات خه‌لکی ماندو له‌ درۆ و ده‌له‌سه‌کانی ئه‌و رژیمه‌ به‌ جۆرێک به‌ره‌و گۆڕه‌پانی هه‌ڵبژاردنه‌کان رابکێشێ و به‌ قه‌ولی خۆیان ته‌نوری ئینتخابات داخ بکه‌ن و مۆری شه‌رعییه‌ت له‌ رواڵه‌تی دارزاوو و دۆسییه‌ی پڕ له‌ خوێن و جینایه‌تی خۆیان بده‌ن.بۆیه‌ عه‌لی خامنه‌یی سه‌فه‌ری به‌ شێواز شاهانه‌ی خۆی بۆ یه‌زد رێخست و هه‌وڵێکی زۆر درا و پاره‌ی به‌ لێشاویشی بۆ سه‌رف کرا که‌ وای پیشان بده‌ن که‌ خه‌لک ،به‌تایبه‌ت خه‌ڵکی ئه‌وبه‌شه‌ی ئێران که‌ شاره‌که‌ی ئیسلاح خوازی ناسراو موحه‌مه‌دی خاته‌مییه‌ له‌گه‌ڵ باڵی پاوانخوازی ره‌هبه‌رین‌ .تا به‌م شێوه‌ به‌ڵکو خه‌ڵک هان بدرێن بۆ به‌رگرتن له‌ سه‌رکه‌وتنی دوباره‌ی باڵی پاوانخواز له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کاندا به‌شداری بکه‌ن.هه‌رچه‌ند ئه‌و رژیمه‌ به‌درێژایی ته‌مه‌نی هاواری کردوه‌ و به‌ کرده‌وه‌ش پیشانی داوه‌ که بایه‌خ به‌ خه‌ڵک و ده‌نگی خه‌ڵک نادات و له‌و باوه‌ره‌دان که‌ ئه‌وان نوێنه‌ری خوان و مه‌شروعییه‌تی خۆیان له‌ خوا وه‌رده‌گرن و خه‌ڵکیش موڵکی خوایه‌ و ده‌بێ گوێ رایه‌ڵ و له‌ژێر فه‌رمانی حکومه‌تی نۆێنه‌رانی خودادا بن. به‌ڵام ئه‌وان خه‌ڵکیان ته‌نیا بۆ خنکاندنی ده‌نگی ناره‌زایه‌تی ده‌ره‌وه‌ی سنوره‌کان‌ ئه‌وێت و  به‌س.

له‌کاتێکدا که‌ له‌گه‌ڵ به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشتنی رژیمی ئیسلامی ،یه‌که‌م هه‌نگاوی رژیم خنکاندن و سه‌رکوتی هه‌مو ده‌نگه‌کان  و یه‌ک ده‌نگ و یه‌کده‌ست کردنی ده‌سه‌ڵات بووه‌ به‌ڵام پاش نزیک به‌ سێ ده‌یه‌ ئێستاش هه‌ر هه‌وڵ بۆ ته‌نگ کردنه‌وه‌ی   زۆرتر و زیاتری بازنه‌ی ده‌سه‌ڵات  ده‌ده‌ن.تا ئه‌و راده‌ی که‌ دۆستانی دوێنێی خویان به‌ نه‌یار ناوزه‌د ده‌که‌ن و ته‌حه‌مولی رای ئه‌وانیشان نییه‌ هه‌ر چه‌ن هه‌موو هه‌وڵی ئه‌وانیش (باڵی ئیسلاح خواز) پاراستنی رژیمی ئیسلامییه‌ .

ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێران ئه‌مڕۆ باس له‌ ئازادی راده‌ربڕین ده‌که‌ن و بانگه‌واز ده‌که‌ن که‌ له‌ هیچکوێی دونیا به‌قه‌د ئێران ئازادی نیه‌. به‌ بڕوای من ئه‌و قسه‌یان ته‌واو راسته‌ و ناته‌بایی له‌گه‌ڵ هه‌ل و مه‌رجی ئێستای ئێران نیه‌.ته‌نیا گرینگ ئه‌وه‌یه‌ که‌ بزانین ئازادی چی و چ که‌سانێک شمولی ئه‌م ئازادیه‌ ده‌که‌ن؟

مه‌به‌ستی ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێستای ئێران  ئازادی بێ سنور بۆ ده‌سه‌ڵات دارانه‌ که‌ بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی و حکومه‌تی خۆیان هه‌یانه‌ و له‌م بواره‌دا هه‌موو که‌ره‌سه‌ و ئامراز و شێوه‌یێک به‌ ره‌وا ده‌زانن بۆ بێده‌نگکردن و وه‌ده‌رنانی نه‌یاران و جیابیران. کارنامه‌ی پڕ له‌ کوشتن و ئێعدام ،ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ی گۆڕستانه‌کان و گه‌وره‌کردنه‌وه‌ی زیندانه‌کان تا ڕاده‌ی به‌ زیندان کردنی گشت وڵات ،هه‌مووی پیشانده‌ر و سه‌لمێنه‌ری ئه‌و ئازادییه‌ بێ سنوره‌یه‌ که‌ رژیمی ئیسلامی هه‌یه‌تی و که‌سیش توانای به‌ر پێگرتنی نه‌بووه‌ تا ئێستا.

له‌نێو بازنه‌ ته‌نگ و ته‌سکه‌که‌ی پێکهاته‌ی ده‌سه‌ڵاتیشدا  که‌س مافی  خۆ پالاۆتنی له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کاندا نیه‌ مه‌گه‌ر له‌ فیلتری متمانه‌ی ئه‌وان ده‌رچو بێت . سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش بۆ ڕاگرتنی ده‌سه‌ڵات له‌ بازنه‌ی هه‌ره‌ته‌نگی چه‌نکه‌سی باڵی پاوانخوازدا په‌نا بۆ هه‌ر چه‌شنه‌ پڕۆپاگه‌نده‌ و هه‌ڕه‌شه‌ و کڕین وبڕینێک ده‌به‌ن.هه‌ر بۆیه‌ ده‌سیان داوه‌ته‌ داخستن و فیلترکردنی ئه‌و ماڵپه‌ڕانه‌ش که‌ وێڕای بڕوا به‌ قانونی ئه‌ساسی جمهوری ئیسلامی هه‌وڵیان پاراستنی ئه‌سڵی نیزامی ئیسلامیشه‌. له‌ زۆریه‌ک له‌که‌سایه‌تییه‌کانیش هه‌ڕه‌شه‌ کراوه‌ و له‌چه‌ن شوێنیش هه‌ڕه‌شه‌ی داخستنی ماڵپه‌ڕه‌کانیان کردوه‌.نمونه‌ی ئه‌وانه‌ ماڵپه‌ڕی ده‌نگی گه‌ل له‌ سابڵاغ و شارنیوز له‌سه‌قز ه‌ . سه‌رچاوه‌ و شوێنی هه‌ڕه‌شه‌ له‌ ده‌نگی گه‌ل پێشتر باسی لێکراوه‌ و له‌سه‌ر ماڵپه‌ڕه‌که‌ش هه‌یه‌ ،به‌ڵام سایتی شارنیوز  به‌ بیانوی بڵاو کردنه‌وه‌ی نوسراوه‌یێکی پیرۆزبایی جه‌ژنی قوربان که‌ پڕ بووه‌ له‌ هه‌ڵه‌ی نوسینی کوردی و له‌ لایه‌ن ئوسولگه‌راکانه‌وه‌ له‌ شاری سه‌قز بڵاویان کردوه‌ته‌وه‌ و شارنیوز باسی هه‌ڵه‌ ئیملاییه‌کانی کردبوو ،  شاره‌داری ئوسولگه‌رای سه‌قز " ره‌حیمی"  که‌ خۆی خه‌ڵکی سه‌قزه‌،  زۆر توڕه‌ ده‌کات  و وێڕای هه‌ڕه‌شه‌ی داخستنی سایته‌که‌ هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌وه‌ش ده‌کات که‌ ئه‌گه‌ر ئه‌ونوسراوه‌یان له‌سه‌ر سایته‌که‌ لانه‌به‌ن چه‌ن که‌سیان بۆ ده‌نێرێ که‌ به‌ر شه‌قیان بدات و ....

ئه‌مانه‌ و هه‌زاران نمونه‌ی ده‌رنه‌که‌وتوویتر بانگه‌وازی ئه‌و  ئازادی به‌یانه‌ بێوێنه‌یه‌‌ ده‌که‌ن که‌ 30 ساڵه‌ وه‌ک شێرپه‌نجه‌ ڕه‌گی له‌سه‌ر دڵی خه‌ڵک و خاکی ئه‌و وڵاته‌ داکوتاوه‌ .خه‌ڵکی ئێران هه‌موو فێڵ و ته‌ڵه‌کانی رژیمیان ناسیوه‌ و به‌ بێمه‌یلی و خه‌مساردی سه‌یری بانگه‌وازه‌کان و پڕوپاگه‌نده‌کانی ده‌که‌ن و فریویان ناخۆن و خاته‌می و خامنه‌یی و ئه‌حمه‌دینژاد لای خه‌ڵک هه‌ر یه‌که‌ و جله‌کانیان جیاوازه ،به‌ قه‌ولی فارس وته‌نی " سگ زرد برادر شغال است "‌. 

بۆ زانیاری زیاتر له‌سه‌ر شارنیوز و ده‌نگی گه‌ل سه‌ردانی ماڵپه‌ره‌کانیان بکه‌ن. www.sharnews.com                          www.dengigel.blogfa.com

 

وتار

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی

       ئێـــــــــــــــــران یه‌که‌م قازانجبه‌ری

          هێرشی تورکیا وهانده‌ری ئه‌و وڵاته‌ 

له‌ هه‌شتاکانه‌وه‌ پ ک ک  گه‌رویێکه‌ که‌ هاواری گه‌لێکی له‌ حاڵی خنکاندا ده‌رده‌بڕێ، گه‌لێک که‌ په‌نجه‌ی فاشیستانی تورک هه‌وڵی خنکانی ئه‌دات. گه‌ریلای پ ک ک   ته‌نیا کاناڵی ده‌ربڕینی ده‌نگی خنکاوی کوردی به‌تورک کراو و داپۆشراوی ژێر خۆڵی قۆنده‌ره‌ی جنراڵه‌ تورکه‌کانه‌ و بۆ بووژاننه‌وه‌ی گڕی کوژاوه‌ی نه‌ته‌وه‌یی گه‌لێک، له‌خۆ بووردوانه‌ چه‌کی رزگارییان له‌ شان کرد و به‌ره‌نگاری دڕنده‌ترین ئه‌رته‌ش و فاشیستترین رژیمی ناوچه‌که‌ یانی تورکییه‌ بوونه‌وه‌ . له‌ورۆژه‌وه‌ بوونه‌ کۆسپێک له‌به‌رده‌م پلانه‌ دژه‌ ئینسانی و قڕه‌ کوردییه‌کانی که‌مالیه‌کان. له‌و ده‌مانه‌وه‌ تا ئێستا تورکه‌کان هه‌مو ساڵێ  چه‌ندین جار بۆ سه‌رکوت و له‌ناو بردنی گه‌ریلاکانی پ ک ک ئوپه‌راسیونی گه‌وره‌ و به‌رفراوانیان ئه‌نجام داوه‌ و هه‌مو جارێکیش به‌ ڕه‌زامه‌ندی ده‌وڵه‌تانی ئێران و عێراق یا به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وانیش به‌ مه‌به‌ستی ته‌فر و تونا کردنی بارگا و بنکه‌کانی  پ ک ک و له‌ ناوبردنی ئه‌و پارته‌ تا به‌شێکی زۆر له‌ خاکی به‌شه‌کانی تری کوردستانیشی داوه‌ته‌ به‌ر په‌لاماری عه‌سکه‌ری و بوردمانکردن.له‌ کۆتایی نه‌وه‌ده‌کاندا بۆ ده‌ست هه‌ڵگرتنی سوریا له‌ یارمه‌تیدانی پ ک ک هه‌ڕه‌شه‌ی هێرشی عه‌سکه‌ری له‌سوریا کرد و له‌ ئاکامیشدا ئه‌وه‌ بوو به‌ یارمه‌تی سیا و موساد رێبه‌ری ئه‌و پارته‌ یانی عه‌بدوڵڵه‌ ئوجه‌لان گیرا و به‌شیکیش له‌ ئه‌ندامانیان له‌سه‌ر خواستی رێبه‌ره‌که‌یان خۆیان ته‌سلیمی تورکه‌کان کرد و له‌ لایه‌ن ئامریکاشه‌وه‌ بۆ پشتیوانیکردن له‌ تورکیه‌ و وه‌ک یارمه‌تیێک پ ک ک خرایه‌ نێو لیستی تروریسته‌کانه‌وه‌. به‌ڵام  ئه‌م هه‌وڵانه‌ش نه‌زۆک بوون ‌ وبۆیان  نه‌کرا‌ که‌ پ ك ك بنه‌بڕ بکه‌ن، چون ره‌گی ئه‌و حزبه‌ له‌ دڵی میله‌ته‌که‌یدایه‌ و رێگا چاره‌که‌یشی ده‌بێ هه‌ر لای ئه‌وان بێت و ناکرێ له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌که‌یاندا به‌دوایدا بگه‌ڕێن. تا هه‌ل و مه‌رجی ژیانی کورد وه‌ها بێت ئاگری شۆڕش و ته‌قه‌ی تفه‌نگی به‌رخۆدان به‌رزه‌ و نانوێت.ئه‌گه‌ر پ ک کش نه‌مێنێت ،زه‌خت و زۆره‌ بێ سنوره‌کان ئازادیخوازانی ئه‌و گه‌له‌ هانده‌دات بۆ پێکهێنانی حزبێکیتر و به‌رخۆدانێکیتر. ئه‌مه‌ شتێکه‌ که‌ تورکه‌کان خۆشیان به‌ باشی ده‌یزانن .به‌ڵام ئه‌یبۆچی ئه‌مڕۆکه‌ وه‌ها به‌گه‌رمه‌ و به‌تاو بڕیاری هێرش بۆ سه‌ر کوردستان ده‌ده‌ن به‌ بیانوی له‌ناو بردنی پ ک ک ؟

ئه‌مڕۆ که‌ش و هه‌وای نێو خۆی وڵاتی تورکیه‌ له‌ هه‌میشه ئاڵۆزتره‌.به‌هۆی هاتنه‌ سه‌رکاری ئیسلامیه‌کانه‌وه‌ و دژایه‌تی کردنی لائیکه‌کان و جنراله‌کانی میراتبه‌ری که‌ماڵی باوکیان ،چه‌ند به‌ره‌کی و ئاڵۆزیێکی سیاسی قورس وڵاتی داگرتوه‌ .زۆر جار باس له‌وه‌ده‌کرا که‌ جنراله‌کان بۆ وه‌لانانی ئیسلامییه‌کان و به‌رگرتن به‌ پلانه‌کانی ئه‌وان بۆ گۆڕانی قانون و ده‌ستبردنه‌ نێو ده‌ستوری ئه‌و وڵاته‌‌وه‌ ، بێنه‌ مه‌یدان و کونتروڵی سیاسی وڵات بگرنه‌ ده‌ست.بۆیه‌ ئیسلامییه‌کان به‌ دارشتنی پلانێک باسی هێرش بۆ کوردستانیان به‌ بیانوی له‌ناوبردنی پ ک ک کێشایه‌ پارلمان و به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ  بریاری ئه‌وه‌یان ده‌رکرد که‌ ئه‌رته‌شی تورک بۆی هه‌یه‌ هێرش بکاته‌ سه‌ر کوردستان.ئیسلامییه‌کان به‌م کاره‌یا‌ن به‌تیرێک چه‌ند نیشانه‌یان پێکاوه‌.

1ـ  به‌م شێوه‌ به‌ ئه‌رته‌ش و باقی ئه‌حزابی فاشیستی ئه‌و ولاته‌یان سه‌لماند که‌ ئێمه‌ی ئیسلامیش له‌ هه‌مبه‌ر کورد و کێشه‌کانی هاوسه‌نگ ،نه‌ک هه‌ر وه‌ک ئێوه‌ بیر ده‌که‌ینه‌وه‌ به‌ڵکو چه‌ن قاتیش دڕندانه‌تر له‌ ئێوه‌ین. ئه‌مه‌ش وه‌ک گارانتیێک درا به‌ چنراڵه‌کان بۆ ئه‌وه‌ی بیری ده‌ستێوه‌ردان له‌ کاروباریاندا و دژایه‌تی کردن له‌گه‌ڵیاندا له‌ مێشکیان ده‌ر بێنن.

2 ـ به‌ هێرش کردنه‌ سه‌ر کوردستان ،نائه‌منی و شه‌ڕیش ده‌خه‌نه‌ ته‌نیا پارچه‌ی ئه‌منی عیراق و به‌م کاره‌شیان هه‌م به‌ شێوه‌یه‌ک تۆڵه‌ی ئه‌وه‌ له‌ ئامریکا ده‌که‌نه‌وه‌ که‌ ئیزنی ده‌ستێوه‌ردانی فه‌رمی بۆ نێو کوردستانی باشوری پێنه‌دان و هه‌میش ئه‌و تۆزقاڵه‌ ئه‌منیه‌ته‌و نیوچه‌ حکومه‌ته‌ی کوردستانیش تێک ده‌ده‌ن و رۆچنی هیوای کورد ده‌به‌ستن .

3 ـ به‌ ئاڵۆز کردنی کوردستانیش ده‌بێ به‌شێکی زۆر له‌ هێزه‌کانی ئامریکایی و هاوپه‌یمانانی نێو عێڕاق یا  بکێشرێنه‌ نێو شه‌ڕه‌که‌، که‌ له‌م حاڵه‌ته‌دا پڵانه‌کانی ئامریکا بۆ ڕوبه‌ڕو بونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئێران له‌ وه‌ها هه‌ل و مه‌رجێکی پێشبینی نه‌کراودا یا ده‌بێ وه‌دوا خرێت یا به‌ ته‌واوی چاوپۆشی لێکرێت.ئه‌گه‌رێش هێزه‌‌کانی هاوپه‌یمانان و به‌ تایبه‌ت ئامریکییه‌کان خۆ بپارێزن له‌ به‌ره‌نگار بونه‌وه‌ له‌گه‌ل تورک به‌ بیانوی ئه‌وه‌ی که‌ تورکیش یه‌کێک له‌ ئه‌ندامانی ناتۆیه‌ و ناکری شه‌ڕی له‌گه‌ڵ بکرێت،ئه‌وه‌ له‌ وه‌ها حاڵه‌تێکیشدا هه‌ر نائه‌منی و شه‌ڕ درێژه‌ ده‌کێشێ و که‌ش و هه‌وای عێراق له‌مه‌ی ئێستا و له‌ ئه‌فغانستانیش خراپتر ده‌بێت. که‌ له‌م حاله‌ته‌شدا هه‌ر ته‌نیا ئێرانه‌ که‌ڵکی پێویستی لێ وه‌رده‌گرێ و به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ بشێوی و نائه‌منی نێو عێراق، به‌دزی(ناردنی تروریسته‌کان) و به‌ ئاشکرا هێرش ده‌کاته‌ سه‌ر کوردستان، هه‌م بۆ تۆڵه‌ سه‌ندنه‌وه‌ له‌ ئامریکا و هه‌میش بۆ له‌ناو بردنی هێزه‌سیاسییه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی نیشته‌جێ له‌ کوردستانی باشور. به‌م شێوه‌ گه‌وره‌ترین مه‌ترسی بۆ سه‌ر رژیمی ئیسلامی ئێران و تورکیا ، واته‌ کوردستانێکی سه‌ربه‌خۆ،لانی که‌م بۆ کورت خایه‌ن نامێنێ و کوردستان ده‌بێته‌ جێگه‌ی رمبازێنی نه‌یارانی کورد.

4 ـ نزیکترین قازانج که‌ ئێران له‌ هێرشی تورکیا بۆ سه‌ر کوردستان ده‌ستی ده‌که‌وێ ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌ راکێشانی سه‌رنجی دونیا بۆ لای هێرشه‌که‌ی خۆی ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ پرسی چه‌کی ناوکی ئێران ده‌چێته‌ خانه‌ی دواتر و باسه‌که‌ که‌مره‌نگ ده‌کاته‌وه‌،یان له‌وانه‌یه‌ بچێته‌ خانه‌ی فه‌رامۆشیش.

ئه‌م تێبینیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ و لێکدانه‌وه‌کانی کارناسانی سیاسی دونیا ،به‌ عام وا ده‌ڵێت که‌ تورکه‌کان ئه‌م کاره‌یان زۆر گه‌وجانه‌یه‌ و ده‌سکه‌وتێکی سیاسی یا ئابوری درێژخایه‌ن یان کورتخایه‌نیشیان نابێت . چون له‌ قسه‌کانی جنراڵه‌کاندا وا دیاره‌ مه‌به‌ستی ئه‌وان پ ک ک نیه‌ و ئامانجیان له‌م هێرشه‌ گه‌یشتن به‌ بیره‌ نه‌وته‌کانی که‌رکوکه‌. ئیتر بیریان له‌وه‌ نه‌کردوه‌ته‌وه‌ که‌ سه‌رده‌می داگیرکردنی خاک و به‌رین کردنه‌وه‌ی وڵات  به‌سه‌ر چووه‌ وئه‌مڕۆ به‌ پێچه‌وانه‌ی خه‌یاڵی خاوی ئه‌وان کات و سه‌ده‌ی بچوککردنه‌وه‌ی وڵاتانه‌ ( به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی که‌ فره‌ نه‌ته‌وه‌ن) .بۆیه‌ به‌م کاره‌یان له‌  کورت خایه‌ندا به‌ بۆنه‌ی شه‌ڕ و نا ئه‌منی، باری ئابورییان که‌ به‌ستراوه‌ته‌وه‌ به‌ تیجاره‌ت و توریسته‌وه،توشی موشکله‌ی جدی ده‌بێت،له‌‌ درێژخایه‌نیشدا نه‌ک قازانج نابیینن به‌ڵکو ئه‌گه‌ری سه‌ربه‌خۆیی کوردستان و جیا کردنه‌وه‌ی کوردستانی باکوریش له‌ ژێرده‌سه‌ڵاتی که‌مالییه‌کان به‌هێزتر ده‌که‌ن.

له‌ ئاکامی شیکرنه‌وه‌کاندا به‌وه‌ ده‌گه‌ین که‌ ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ ئیسلامیه‌کانی تورک له‌دانیشتنه‌کانیان له‌ گه‌ڵ رژیمی ئیسلامی ئێران که‌ یه‌کێ له‌ پشتیوانان و یارانی ئیسلامییه‌کانی تورکیه‌ بوون و هه‌ن . پێکه‌وه‌ وه‌ها پلانێکیان داڕشتبێت بۆ رزگاری ئێران له‌ هێرشی ئامریکا و داپۆشین و له‌ناوبردنی کێشه‌ ناوخۆییه‌کانی به‌رده‌م ئیسلامییه‌کانی تورک و له‌ هه‌مان کاتیشدا لاواز کردن و ئه‌گه‌ر بشکرێت له‌ناوبردنی ده‌سه‌ڵاتی ساوای کورد که‌ چه‌قڵی چاوی ئه‌وانه‌ و ته‌حه‌مول و قبوڵی وه‌ها ده‌سه‌ڵاتێکیان لا پێناکرێت. 

 

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی

                        حیزبی زیندو ، حیزبی مردوو  

 

 ژیانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی دیکتاتوری وپه‌روه‌رده‌ بوون و بار هاتن له‌ مه‌کته‌بی دارژاو به‌ په‌نجه‌ی بیرمه‌ندان و موچه‌خۆرانی بن ده‌ستی دیکتاتۆری ،ئینسان وا رادێنێ که‌ گوێ و هه‌ست و هزری به‌ ته‌نیا بۆ یه‌ک ده‌نگ و یه‌ک بڕوا رابێنێ و بیستنی ده‌نگیتر وه‌ک سه‌یر و دور له‌ قانون بناسێ  و به‌ زیاده‌ی بزانێ و وه‌ک شتێکی تاواناوی سه‌یری بکات و چاوه‌رێی ئه‌وه‌ بکات که‌ له‌لایێکه‌وه‌ ئه‌و ده‌نگه‌ بخنکێندرێ تا هێمنی و بێده‌نگی و یه‌کده‌نگی وڵات نه‌شڵه‌ژێت و شوشه‌ی هێمنی دیکتاتوره‌کان نه‌شکێت.

به‌داخه‌وه‌ ئه‌م خووه‌ وه‌ها له‌ وجود و ده‌رونی ئێمه‌دا ره‌گی داکوتاوه‌ که‌ سه‌ره‌ڕای هات و هاواری رواڵه‌تی و لێدانی ده‌مامکی روناکبیری وخۆ به‌ سیاسه‌توان و پارێزه‌ری ده‌موکراسی ناساندن ،له‌کرده‌وه‌دا کاتێ که‌ قازانجه‌ تاکه‌که‌سییه‌کانمان ئه‌چێته‌ مه‌ترسی و کۆشکی شوشه‌یی ده‌سه‌ڵاتمان ئه‌که‌وێته‌ به‌ر پلاری به‌رده‌وشه‌ی حه‌ق ،خڵته‌ی کۆنی فه‌رهه‌نگی یه‌کده‌نگ و یه‌کبڕوایی له‌ ده‌رونماندا ئه‌له‌رێته‌وه‌ و ئاوی راستی و سه‌داقه‌تمان لێڵ ده‌کات و ده‌بینه‌وه‌ به‌ هه‌مان په‌یکه‌ره‌ی داتاشراو به‌ده‌ست دیکتاتوره‌کان و به‌ هه‌زاران، بیانو و پاساوی مودێرن و سه‌فسه‌تاوی دێنینه‌وه‌ بۆ کرده‌وه‌کانمان.وشه‌گه‌لی داماوی ئازادی و دیموکراسی و.. ده‌که‌ینه‌ خوو و خده‌ی شه‌خسی خۆمان و لایه‌نی به‌رانبه‌ریشمان ده‌ده‌ینه‌ به‌ر گولله‌ وشه گه‌لی وه‌ک  کۆنه‌په‌ره‌ست و نۆکه‌ری بێگانه‌ وخۆفرۆش و ..

 وایرۆسی ئه‌م نه‌خۆشینه‌ به‌عام له‌ هه‌موو ئینسانه‌کانی په‌روه‌رده‌ی کۆمه‌ڵگای ژێر ده‌س دیکتاتۆریه‌کاندا هه‌یه‌ ، جا به‌هۆی پله‌ و پایه‌ی ئینسانه‌کان له‌ کۆمه‌ڵگادا مه‌ترسی و زه‌ره‌ری پیشان ده‌درێت .یانی له‌ ئینسانی پله‌ به‌رز  و خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتدا نه‌خۆشینه‌که‌ مه‌ترسیدارتر ده‌بێت و زه‌ره‌ و زیانیشی بۆ جه‌ماوه‌ر و هه‌موو کۆمه‌ڵگا زۆرتر و فراوانتر ده‌بێت.

ئه‌حزاب و ره‌وته‌ سیاسییه‌کانی کوردیش جیا و دوور له‌م ده‌رده‌ نه‌بوون و نین . بۆیه‌ هه‌ر چه‌ند مانگ جارێک یه‌کێک له‌ ئه‌حزاب تووشی قه‌یران ده‌کات و له‌ ئاکامدا تووشی شه‌ق بوون و جیا بوونه‌وه‌ ده‌بن.  کۆمه‌ڵه‌ش وه‌ک یه‌کێ له‌ سه‌ره‌کیترین ئه‌حزابی کوردستانی رۆژهه‌ڵات ،تا ئێستا سێ جار توشی ئه‌م نه‌خۆشینه‌ بووه‌ و هه‌موو جارێ به‌بێ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ ئه‌زموونی پێشو و دروست کردنی دژه‌ژاری پێویست له‌ جه‌سته‌ی پرۆگرام و په‌یره‌وه‌ نێو خۆییه‌کانیدا بۆ پێش گرتن به‌ وه‌ها کاره‌ساتگه‌لێک ،وه‌ک جاره‌کانی پێشو ته‌نیا به‌ تاوانبارکردنی یه‌کتر رێگه‌یان بۆ وه‌لانان و ده‌رکردنی بیر جیاوازان و خوازیارانی به‌را‌به‌ری له‌ ده‌سه‌ڵاتی حیزبیدا  خۆش کردوه‌ و به‌ بێ تێفکران له‌ قازانجه‌کانی گه‌لی کورد ،ته‌نیا له‌به‌ر به‌رچاو ته‌نگی وته‌حه‌موڵ نه‌کردنی یه‌کتر ، به‌ شه‌قکردن و پرژو بڵاو کردنه‌وه‌ی هێزه‌کان ،دوژمنی گه‌ل و ئازادی ، واته‌ رژیمی ئیسلامییان شاد و گه‌لی کوردیان نائومێد و خه‌مبار کردوه‌.

وه‌ک هه‌میشه‌ هه‌ردولا یه‌کتر تاوانبار ده‌که‌ن و گوناه و خه‌تای دابڕانه‌که‌ ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی یه‌کتر.ئه‌وه‌ی که‌ کێ راسته‌ و کام لا ناراست و خه‌تابار،له‌ وه‌ها ئاڵۆزی و جاڕ و جه‌نجاڵێکی دروستکراودا نادۆزرێته‌وه‌.به‌ڵام ئه‌وه‌ی که‌ به‌ته‌واوی ئاشکرایه‌ لایه‌نی زۆرینه‌ له‌ جیا بونه‌وه‌ی که‌مینه‌ زۆر شادن و ئه‌م خۆشحاڵییه‌یان (سه‌ره‌ڕای وته‌کانی کاک عه‌بدوڵڵه‌ موهته‌دی) پێ ناشاردرێته‌وه‌ و به‌ روخساری نوسراوه‌کانیاندا به‌ته‌واوی دیاره‌. بۆ سه‌لماندنی ئه‌م قسه‌یه‌ باش وایه‌ سه‌رنجێک بده‌ینه‌ نوسراوه‌که‌ی کاک ئه‌بوبه‌کری موده‌ره‌سی له‌سه‌ر ده‌سکه‌وته‌کانی کونگره‌ی دوازده‌،که‌ ده‌نوسێ: وه‌لانانی ئه‌و بیرۆکه‌یه‌ و جه‌خت له‌سه‌ر یه‌کگرتوویی خه‌باتکارانه‌ی ریزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ له‌ پێناو ئامانجه‌ به‌رزه‌کانیدا، گه‌وره‌ترین سه‌رکه‌وتنی دوازده‌هه‌مین کۆنگره‌ی کۆمه‌ڵه‌ له‌ پێناو رۆشن که‌ره‌وه‌ی رێگه‌ی به‌ره‌و پێشچونمان له‌م سه‌رده‌مه‌ هه‌ستیاره‌دا بوو وادیاره‌ له‌لای ئه‌م به‌ڕێزانه‌ ئامانجی سه‌ره‌کی کۆمه‌ڵه‌ بریتیه‌ له‌ وه‌لانانی بیرجیاوازان و بیرۆکه‌ی جیا له‌ بیری ئه‌وان ، جا ئه‌گه‌ر ئه‌و وه‌لانانه‌ به‌شێوه‌ی حه‌زفیش بێت.لێره‌دایه‌ که‌ دیسان خڵته‌ی فه‌رهه‌نگی یه‌ک ده‌نگ و یه‌ک بڕوا ئاوی سه‌داقه‌تی سیاسی و بڕوا به‌ دیموکراسی و فره‌چه‌شنی لێڵ ده‌کات و سه‌رکه‌وتن و گه‌یشتن به‌ ئامانج ته‌نیا له‌ یه‌کده‌نگی و یه‌ک ده‌لاقه‌ییدا ده‌بینن. به‌ ڕای من ئه‌گه‌ر کاک ئه‌بوبه‌کر و هاوڕێیانیان دلسۆزی راسته‌قینه‌ی کۆمه‌ڵه‌ بووباێتن ده‌با له‌ بۆ هه‌ل و مه‌رجی وه‌ها که‌ ده‌بێته‌  هۆی ده‌رکردن و وه‌لانانی جیا بیران ،بگریایه‌تن .چوون جیا بیری هه‌وێنی سه‌ره‌کی زیندو بوون و موتۆری سه‌رخستنی ئه‌حزابی راسته‌قینه‌یه‌.حزبی یه‌ک ده‌نگ و یه‌ک ره‌نگ حیزبی مردووه‌،حیزبی ده‌سه‌ڵاته‌ دیکتاتۆره‌کانه‌ ،نه‌ک حیزبی خه‌ڵکی و خزمه‌تکاری ئامانجه‌کانی گه‌ڵ.ئه‌ندامانی چه‌پڵه‌ژه‌نی کونگره‌کان و کۆبونه‌وه‌ حزبیه‌کان ده‌بنه‌ موچه‌خۆره‌کانی داهاتوی ده‌سه‌لاته‌ سه‌ره‌رۆکان و کۆپییه‌ی پارڵمان و ئه‌حزابه‌ دیکتاتۆره‌کانی ناسراوی مێژوو.

هه‌ر له‌گه‌ڵ جیا بوونه‌وه‌ی لایه‌نی که‌مینه‌ ،هێرشی قسه‌ی ناخۆش و تانه‌ و تۆمه‌ت له‌لایه‌ن لایه‌نگرانی باڵی به‌رانبه‌ره‌وه‌ ده‌ستی پێ کردوه‌ وبه‌ ده‌یان نوسه‌ر و زانا و کۆمه‌ڵناس و سیاسه‌توانی تازه‌، یه‌کشه‌وه‌ سه‌ریان هه‌ڵداوه‌ بۆ تۆمه‌تبار کردنی لایه‌نی تر و پاکانه‌کردن بۆ باڵی خۆیان . ئه‌مه‌ چه‌ن جاره‌ ئه‌م بازنه‌ به‌تاڵ و بێ سه‌روبنه‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌دا دوپات و چه‌نپات ده‌بێته‌وه‌.هه‌موو جارێکیش لایه‌نێک ده‌بنه‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاو و لایه‌نێکیش ده‌بێته‌ پاوانخواز.به‌ڵام راستییه‌که‌ی ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌ قه‌ولی فارس وته‌نی خانه‌ از پایبست ویران است ئێمه‌ ده‌بێ سیستمی فکری و ژێرخانی فه‌رهه‌نگیمان بگۆرین.ته‌حه‌موولی بیری جیاواز و پاراستنی مافی به‌رانبه‌ر وقانونمه‌ند کردنی ئه‌و مافه‌ و ئازادی ڕا ده‌ربڕین،ده‌بێ بکرێته‌ بنچینه‌ی سه‌ره‌کی بۆ یه‌کریزی حزبی.   

 

وتار

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی                              شوشه‌ی رێزتان بپارێزن له‌ .. 

سایتی زرێبارپرێس له‌ به‌ناو هه‌واڵێکی نابه‌رپرسانه‌دا لاپه‌ڕه‌یه‌کی ڕه‌شی به‌و لاپه‌ڕانه‌ی که‌ به‌ داخه‌وه‌ له‌ مێژووی سایت و ده‌زگا ڕاگه‌یاندنه‌ نابه‌رپرسه‌کاندا که‌م نین زیاد کرد. ئه‌و سایته‌ به‌ناو هه‌واڵی دانیشتنی به‌شێک له‌ سه‌رکردایه‌تیی کۆمه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئیتیلاعاتی کۆماری ئیسلامیی ئێران له‌ شاری پێنجوێن بڵاوکردووه‌ته‌وه‌. به‌ داخه‌وه‌ هه‌ندێک له‌ سایته‌کان که‌ تا ئێستا به‌ هه‌ستی به‌رپرسایه‌تییه‌وه‌ له‌گه‌ڵ مه‌سه‌له‌ی کورد و گرفته‌کانی حیزبه‌ کوردستانییه‌کان جووڵاونه‌ته‌وه‌ ئه‌و به‌ناو هه‌واڵه‌یان له‌ ماڵپه‌ڕه‌که‌یان داناوه‌ که‌ جێگه‌ی داخه‌. خودی ئه‌و به‌ناو هه‌واڵه‌ وه‌کوو ناوه‌ڕۆک جێگای نیگه‌رانی و ناڕه‌حه‌تی نییه‌ چونکه‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ وه‌کوو جاران مێژوو ڕوونی ده‌کاته‌وه‌ و ده‌رده‌که‌وێ‌ کێ به‌شی ده‌بێته‌ ڕه‌نگی خه‌لووز و کێ سه‌ربه‌رز ده‌بێ. ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رسووڕمان و خه‌مپێوه‌خواردنه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ سایتی خۆرهه‌ڵات نیوز ئاماده‌ بووه‌ به‌ ئاسانی تۆمه‌تێکی بێبه‌ڵگه‌ بڵاو بکاته‌وه‌ که‌ زرێبار پرێس داوییه‌ته‌ پاڵ که‌سانێک که‌ ته‌مه‌نێکیان له‌ خه‌باتی شۆڕشگێڕانه‌ی خه‌ڵکی کورد له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌سه‌ر بردووه‌ و تا دوێنێ به‌ هاوڕی و هاوسه‌نگه‌ری خۆیانیان ده‌زانی و شانازییان پێوه‌ ده‌کرد. زرێبار پرێس ئاماده‌ بووه‌ نێویان به‌ ئاشکرا ببا به‌ڵام بۆ ناوی به‌رپرسانی ئیتیلاعاتی کۆماری ئیسلامی ته‌نها به‌ هێنانی پیتی یه‌که‌می ناو و دواناوه‌که‌یان قه‌ناعه‌تیان کردوه‌. وه‌کوو بڵێی ئه‌منییه‌تی نوێنه‌رانی کۆماری ئیسلامیی ئێران به‌ هێنانی ناویان ده‌که‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ وا دیاره‌ ئه‌مانیش هه‌ستی به‌رپرسایه‌تیان به‌ نیسبه‌ت ئه‌وانه‌وه‌ زۆرتره‌ تا هاورێیانی خۆیان، یان ئه‌مڕۆ ڕه‌خنه‌گران و بیرجیاوازانی ناو کۆمه‌ڵه‌ مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌ترن تا حکوومه‌تی ئیسلامیی ئێران و مه‌ئمووره‌کانی. دیاره‌ سه‌رچاوه‌ی ئه‌و تۆمه‌ته‌ بیری له‌وه‌ نه‌کردووه‌ته‌وه‌ که‌ ئه‌م سێناریۆ ناشیرینه‌ سێناریۆیه‌کی تاقیکراوه‌ که‌ پێشتریش بۆ ڕه‌شکردنی ناوی ڕه‌خنه‌گران و که‌سانی بیرجیاواز به‌کارهێنراوه‌؟ بیرمان نه‌چووه‌ ساڵی 2000ی زاینی کاتێک کۆنفرانسی ساغکردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌ به‌ڕێوه‌چوو نه‌یارانی ئه‌و پرۆژه‌یه‌ ده‌یانگوت پرۆژه‌ی ساغکردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌ له‌ وه‌زاره‌تی ئیتیلاعاتی ئێران داڕێژراوه‌.

ئه‌وه‌ی که‌ کام یه‌ک له‌ باڵه‌کانی ناو کۆمه‌له‌ یا ئه‌حزابیتر به‌ر حه‌قن و کێ راسته‌ و کێ هه‌ڵه‌،  مه‌به‌ست و ئه‌رکی ئه‌م نوسراوه‌ نیه‌ و دای ده‌نین بۆ شاره‌زایانی بواری سیاسه‌ت. به‌ڵام‌ جێگای داخه‌ سایتێکی وه‌کوو خۆرهه‌ڵات نیوز  که‌ ده‌بێ ئه‌رکی ڕاگه‌یاندنی ئازاد په‌یڕه‌و بکات و حورمه‌تی که‌سایه‌تیه‌کان له‌ لایان پارێزراو بێت و ئه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌ی له‌ هه‌ڵسووکه‌وت یان ڕێبازی باڵیک یا کاسانێکی نێو کۆمه‌ڵه‌ هه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی ئه‌مڕۆژی و به‌ لێکدانه‌وه‌ی سیاسی و زانستی ده‌ست بداته‌ ڕه‌خنه‌گرتن له‌و ڕه‌وته‌،بۆ کۆکردنه‌وه‌ی هه‌واڵ ده‌س بۆلای سایتگه‌لێ درێژ ده‌کات و به‌ سه‌رچاوه‌ی هه‌واڵیان ناوزه‌د ده‌کات که‌ له ‌زومره‌ی ئه‌و ماڵپه‌رانه‌ن که‌ له‌به‌ر بێ بینه‌ری و بێ بایه‌خ بوونیان له‌لای خوێنه‌ره‌ راسته‌قینه‌کان و رۆشنبیرانی کۆمه‌ڵگا ناسراون به‌وه‌ی که‌ بۆ راکێشانی سه‌رنجی خوێنه‌ر بلندگۆی درۆ و تۆمه‌ت سازکردنیان به‌ده‌سته‌وه‌ گرتوه‌ و نابه‌رپرسانه‌ ته‌نیا بۆ ناو ده‌رکردن ده‌س ده‌ده‌نه‌ گه‌ناو بڵاوکردنه‌وه‌ و بۆگه‌نه‌ هه‌واڵ به‌ ناوی هه‌واڵ. په‌نا بردنه‌‌ به‌ر  تۆمه‌ت هه‌ڵبه‌ستن و سازکردنی هه‌واڵی بێبه‌ڵگه‌. ئه‌ویش بۆ که‌سانێ که‌  زیاتر له‌ 30 ساڵ مێژووی له‌خۆبردووی و خه‌بات و تێکۆشانیان له‌ پشتسه‌ردایه‌. به‌ بڕوای ئێوه‌ خه‌ڵک تا چ راده‌ بڕوا به‌ وه‌ها هه‌واڵگه‌لی بێ بنه‌ما و به‌ڵگه‌ ده‌که‌ن؟ لاتان وایه‌ راده‌ی متمانه‌تا‌ن له‌لای خۆێنه‌ران سه‌رده‌که‌وێ یا ته‌نه‌زول ده‌کات؟ بڵاوکردنه‌وه‌ی ده‌نگۆی وا ده‌توانێ چی بێ و قازانجه‌که‌ی کیسه‌ی کێ پڕ ده‌کات؟ شوشه‌ی رێزتان بپارێزن له‌شکان و په‌ڵه‌. 

                                              

 ره‌سوڵ سه‌فه‌ریانی      www.weilan.kurdblogger.com

ترسی شۆڕش

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی                          

                     ترسی شۆڕش                  

رژیمی ئیسلامی ئێران ماوه‌ی سێ ده‌یه‌یه‌ به‌ زه‌بری کوشتن و له‌ داردان و بومباران و مالویرانی و قات و قڕ کردن و گه‌وره‌کرنه‌وه‌ و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ی سه‌رقه‌برانه‌کان و کاول کردن و قه‌ڵاچۆ کرنی گونده‌کانی سه‌ر سنوره‌کان و، دروستکرنی زیندانگه‌لی جوراوجۆر و به‌زیندان کردنی هه‌موو وڵات،توانیویه‌تی ده‌سه‌ڵاتی خۆی به‌سه‌ر خه‌ڵکی ئێراندا داسه‌پێنێ.کوشت و بڕه‌کانی سه‌ره‌تای ده‌سپێکی ده‌سه‌ڵاتی به‌ نێوی شه‌ر و به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ دژی شۆرش ناوزه‌د کرد وله‌ ژێر ئه‌م سه‌رپۆش و ده‌مامکه‌دا به‌ هه‌زاران له‌ رۆڵه‌ شۆڕشگێڕه‌کانی ئێران و به‌تایبه‌ت لاوان و چالاکانی بواری سیاسی کوردستانی له‌ خوێندا گه‌وزان و هه‌زارانیشی له‌ ئه‌شکه‌نجه‌گاکاندا پیر و په‌ک که‌وته‌ کرد. خه‌ڵکی کورد قه‌ت بومبارانه‌کانی په‌یتا په‌یتا و قه‌ڵاچۆکرنه‌کانی لادێ و شاره‌کانی ساڵه‌کانی سه‌ره‌تایی ئه‌و رژیمه‌ له‌بیر ناکه‌ن،دوور خستنه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌ی چالاکانی سیاسی و داگیر کردنی ماڵ و سامانی ئه‌و خه‌ڵکه‌ به‌ده‌س رژیم و جاش و جاشولکه‌که‌نی هێشتا وه‌ک برینێکی ته‌ر و به‌ سوێ هه‌ر ماون،ئێعدامه‌ به‌کۆمه‌له‌کانی بێ لێپرسینه‌وه‌ و کوێرانه‌، که‌ بونه‌ هۆی شه‌هید بوونی هه‌زاران که‌س له‌ خه‌لکی بێگوناحی کوردستان و ئازیه‌تبار کردنی هه‌زاران بنه‌ماڵه‌ و له‌ ماته‌مین کێشانی هه‌موو شار و گوندێکی ناوچه‌ کوردنشینه‌کان یادگاری ده‌سپێکی ئه‌و رژیمه‌ن و قه‌ت ناچنه‌ خانه‌ی فه‌رامۆشی .ئه‌و کات که‌ هێشتا تاو و تینی شۆڕش له‌ له‌شی کۆمه‌ڵگای ئێراندا مابوو ،گڕی شۆڕش هه‌ر به‌ گوڕ بوو ،خومه‌ینی و تاقمی ئیسلامی هه‌لپه‌ره‌ستانه‌ سواری شه‌پۆلی هه‌ستی دژی ئیمپریالیسمی خه‌لک بوون و به‌ هه‌ڵدانی دروشمگه‌لی به‌ ناو دژی ئیمپریالزمی ،رواڵه‌تێکی شۆڕشگێرڕانه‌یان به‌خۆ دا و ،ئاوه‌ڵناوی دژه‌شۆڕشیان دایه‌ پاڵ هه‌موو گروپه‌ سیاسیه‌کانیتری نێو وڵات، که‌ له‌ راستیدا خاوه‌نان و پێکهێنه‌راه‌نی شۆڕشی 1357 / 1979 بوون.ئه‌م تاکتیک و پلانه‌ تا پاش شه‌ڕی نێوان ئێران و ئێراق وه‌ک گه‌وره‌ترین چه‌ک بۆ وه‌لانان و پاکتاوکردنی سیاسی له‌ ئێران له‌ لایان رژیمه‌وه‌ به‌کار هێندرا. به‌ڵام له‌ کوردستان تا هاتنه‌ سه‌رکاری خاته‌میش ئه‌و سیاسه‌ته‌ ژه‌نگاویه‌ که‌ڵکی  بوو.          

ئه‌گه‌ر سه‌رده‌مێک به‌بۆنه‌ی هێرشی سه‌دام و دروستکرنی شه‌ڕێک که‌ بوو به‌ هۆ و به‌ڵگه‌یه‌ک بۆ رژیمی ئێران که‌ نه‌یاران و نارازیان به‌ ناوی ستونی پێنجم و سه‌ر به‌ بێگانه‌ ،سه‌رکوت بکات و جینایه‌ته‌کانی له‌ ژێر ته‌پوتۆزی شه‌ڕدا داپۆشێ،پاش شه‌ڕ و نیشتنه‌وه‌ی دوکه‌ڵ و تۆزی شه‌ڕ،جینایه‌ته‌‌کان وله‌عنه‌ت ئاوا شاراوه‌کانی رژیم ئاشکرا بوون و بازنه‌ی ناره‌زایه‌تی و دژایه‌تیه‌کان له‌گه‌ڵ رژیم گه‌وره‌تر بوونه‌وه‌ و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش بازنه‌ی به‌شدارابووانی ده‌سه‌ڵات ته‌نگتر کرایه‌وه‌و ، به‌شێکی زۆر له‌ یاران و دۆستانی دۆێنێشیان ورده‌ ورده‌ وه‌لانران و که‌م که‌م خرانه‌ خانه‌ی نه‌یارانه‌وه‌ و له‌ درێژه‌ی سیاسه‌تی پاکتاوی سیاسیدا ده‌ستیاندایه‌ گرتن و زیندانی کردنی هاورێیان و شه‌ریکه‌ جینایه‌ته‌کانی دوێنێی خۆیان.رژیم سی ساڵه‌ که‌ هه‌ستی ئایینی خه‌لک وه‌ک چه‌قۆ تیژ و ده‌مه‌زه‌رد ده‌کات تا بۆ سه‌رکوتی نارازیان و نه‌یارانی، به‌ ناوی جێبه‌جێ کردنی ئه‌حکامی ئیسلامیه‌وه‌، به‌کاری بێنێ و له‌ خه‌لکی ئایینی وه‌ک پشتیوان که‌لک وه‌رگرێت. به‌ڵام ئه‌مڕۆ ده‌یبینێ که‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی چاوه‌ڕوانییه‌کانی خۆی،نه‌ک ئه‌و خه‌لکه‌ نه‌بوونه‌ته‌ پشتیوان به‌لکو ئه‌مڕۆ سه‌ره‌کیترین نه‌خواز و نه‌یاری ئه‌ون و ئه‌م دژایه‌تی و نه‌یارییه‌ی خۆیان به‌ شێوه‌گه‌لی جۆراوجۆر و بۆنه‌گه‌ل و هه‌له‌ هه‌ڵکه‌وته‌کاندا ده‌ر بڕیوه‌ و بوونه‌ته‌ هۆی ئه‌وه‌ی، ترس و دڵه‌له‌رزه‌ سه‌رتاپێی ئه‌و رژیمه‌ی داگرتوه‌. بۆیه‌ ده‌ستی داۆه‌ته‌ شه‌لم کوێرم ناپارێزم و،هه‌ر رۆژه‌ و هێرش ده‌کاته‌ سه‌ر به‌شێک له‌کۆمه‌ڵگا و جه‌ماعه‌تێکیان به‌ تاوانگه‌لێکی پڕ و پوچ راپێچی زیندان ده‌کات و له‌ژێر ئه‌شکه‌نجه‌دا تاوانی نه‌کرده‌یان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنێ.رژیم به‌م هێرشه‌ هه‌مه‌لایه‌نانه‌ی که‌ هه‌موو رۆژێ ده‌یکاته‌ سه‌ر هه‌موو توێژ و لایه‌نه‌کانی دانیشتوی ئێران،   ناراسته‌و خۆ ددان به‌وه‌دا ده‌نێ که‌ که‌سی له‌پشت نه‌ماوه‌ و کۆمه‌ڵگا به‌ته‌واوی بووه‌ته‌ کێوێکی پڕ له‌ گڕی رق و توڕه‌یی و له‌ ئان و ساتایه‌ که‌ ببێته‌ ئاگرپرژێنێک و به‌سه‌ر ئه‌و رژیمه‌دا دابارێت. له‌لایه‌کیشه‌وه‌ ده‌بینێت که‌ سیاسه‌ته‌کانی بۆ سه‌رکوت و بێده‌نگ کردنی خه‌ڵک داڕزاوو ناکارامه‌ن و ناتوانێ به‌ر به‌ قڵم بوونه‌وه‌ی بگرێت،بۆیه‌ له‌سێبه‌ری خۆیشی ده‌ترسێ و هه‌ر چه‌شنه‌ جوڵه‌یه‌ک به‌ بومه‌له‌رزه‌ ده‌زانێ وهه‌ر داخوازییه‌ک و ره‌خنه‌یه‌ک ـ هه‌ر چه‌ن که‌م و بچوکیش ـ له‌درێژه‌ی شۆڕشێکدا ده‌بینێ که‌ بۆ روخاندنی ئه‌و له‌ ئارادایه‌. جا ئه‌و شۆڕشه‌ هه‌ر رۆژه‌ و ره‌نگێک  یا جنس و شکلێک به‌خۆوه‌ ده‌گرێت.رۆژێ زرده‌ ، رۆژێ نارنجیه‌ ، زه‌مانێک ده‌بێته‌ مه‌خمه‌لی ونه‌رم و...  

رژیمی ئیسلامی حه‌قییه‌تی که‌ بترسێ و خه‌و به‌ شۆڕشی ره‌نگاوره‌نگی خه‌ڵکه‌وه‌ ببینێ ،چون ئێستا حاڵی نه‌خۆشێکی ده‌مه‌و مه‌رگی هه‌یه‌ که‌ هه‌رتاوێک به‌ شکلێک و ره‌نگێک مه‌رگ دێته‌ به‌ر چاوی و توشی وڕینه‌ی پێش مه‌رگی کردوه‌ و هه‌وڵی بێ ئاکام ئه‌دات .  ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌و شۆڕشه‌ مه‌رگاوییه به‌ گرتن و له‌داردان و ،ئه‌شکه‌نجه‌ و ته‌واب سازی و فیلم دروست کردن له‌ زیندانیان و داخستنی رۆژنامه‌کان ،دامرکێت ،خه‌یاڵێکی خاوه و که‌ره‌سه‌ی کۆن تاقیکردنه‌وه‌یه‌ و مایه‌ی ئه‌وپه‌ڕی بێ هیوایی رژیمه‌ به‌ ماننه‌وه‌ی خۆی، وه‌ک که‌سی له‌حاڵی خنکاندایه‌ که‌ په‌لی هیوا بۆ چڵه‌ پوشێکیش ده‌کوتێ.ئه‌مڕۆ کورسی سێداره‌ی رژیم له‌ هه‌موو شاره‌کاندا وه‌ک دوکانی سه‌لاخی ئینسان سازدراوه‌ و هه‌ر رۆژه‌ و له‌ توێژێک و به‌شێک له‌ کۆمه‌ڵگا هه‌ڵده‌پێچێ و‌ راپێچی زیندان و پاشان سێداره‌ی به‌کۆمه‌ڵیان ده‌کات.له‌میانه‌ی ئه‌وانه‌دا به‌شێکی زۆر له‌ گه‌نجانی وڵات له‌ژێر ناوی ئه‌رازل و ئه‌وباش ده‌گیرێن و زنجیره‌ تۆمه‌ت و تاوانێکیان بۆ ریز ده‌کات و به‌کؤمه‌ڵ به‌ره‌و کورسی سێداره‌یان ده‌بات.ئه‌و هه‌موو تاوانانه‌ که‌ بۆ ئه‌و گه‌نجانه‌ ریز ده‌کرێت ناکرێ و ناشێت که‌ له‌ ماوه‌یه‌کی کورت و یه‌کشه‌وه‌دا ئه‌م گه‌نجانه‌ توشی بووبێتن .ئه‌ی بؤچی رژیم پێشتر باسیانی نه‌کردوه‌ و ده‌ستیانی ئاوه‌ڵا کردوه‌ و بێده‌نگی لێهێناون.یان ره‌نگه‌ ئه‌مانه‌ هه‌ر ئه‌وانه‌ بن که‌ رژیم بۆ سه‌رکوت و تێکدانی کۆڕ و کؤمه‌له‌کانی خه‌لک دژی رژیم و جینایه‌ته‌کانی به‌کاری ده‌هێنان و ئه‌مڕۆ ئیکسبایر بوون وبۆ شاردنه‌وه‌ی راستیه‌کان له‌داریان ده‌دات ،یان ئه‌مجاریش وه‌ک که‌ره‌سه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئینسانه‌ سیاسیه‌کان و زیندانیه‌ پێشوه‌کانیش له‌ژێر ناوی ئه‌و که‌سانه‌ له‌دار بدات و بیر و رای گشتی فریو بدات.(وه‌ک ئاگادارن  چه‌ن که‌س له‌ لایه‌نگرانی حیزبه‌ سیاسییه‌کانیش له‌ گه‌ڵ ئه‌م شه‌پۆله‌دا له‌دار دراون.)

کوشتن و له‌داردان خراپترین و وه‌حشیانه‌ترین تاوانه‌ و، جێبه‌جێکردنی له‌ لایه‌ن هه‌رکه‌سێک و له‌ ژێر هه‌ر ناو و پاساوێکدا و به‌هه‌ر شێوه‌یه‌کیش بێت مه‌حکومه‌ و  هیچ تۆمه‌ت و تاوانێک ناتوانێ پاساوی ئه‌و جینایه‌ته‌ بێت.له‌ سه‌رده‌مێکدا رژیمی ئێران به‌ ناوی جێبه‌جێکردنی ئه‌حکامی ئیسلامی ،هه‌موو رۆژێ به‌ به‌رچاوی ژن و منداڵ و هه‌موو میدیا جیهانییه‌کانه‌وه‌‌ خه‌ریکی هه‌ڵواسین و له‌داردانی خه‌ڵکه‌ که‌ باسی کوشتن و هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتنیش له‌ وڵاتانێ که‌ ئه‌قڵ سه‌رچاوه‌ی قانونیانه‌، تاوانه‌ و سزای تایبه‌تی بۆ دیاری کراوه‌.ئه‌و کاره‌ی رژیم ئه‌وه‌نده‌ قیزه‌ون و شه‌رماوییه‌ که‌ میدیاکانی دونیای پێشکه‌وتو ئاماده‌نه‌بوون وێنه‌کانیشی به‌ته‌واوی بڵاو بکه‌نه‌وه‌.

رژیم تر‌سی شۆڕش هه‌ڵیگرتوه‌ و ئارام و قه‌راری لێبڕاوه‌ و،له‌م میانه‌شدا کوردستان ترساویترین و مه‌رگاویترین شوێنی ئێران دێته‌ به‌رچاوی،بۆیه‌ ئیداره‌ی تاوانتاشی (ئیتلاعات) رژیم به‌ هه‌موو توانایه‌وه‌ خه‌ریکی گرتن و تاوان سازگرتنه‌ بۆ رۆڵه‌ بێتاوانه‌کانی ئه‌مبه‌شه‌ی ئێران . له‌هه‌موو توێژ و لایه‌نه‌کان مه‌ترسیدارتریش  بۆ ده‌سه‌ڵاتی کۆنه‌په‌ره‌ست و دواکه‌وتوو چینی رۆشنبیر و زانایان و رۆژنامه‌نوسانن.له‌ ناو ئه‌وانیشدا پوپوله‌رترینیان خه‌ته‌رناکترینیانه‌ بۆ ئه‌و رژیمه‌ی که‌ له‌سه‌ر درۆ و ده‌له‌سه‌ و زوڵم و هه‌ڵاواردن ره‌گی داکوتاوه‌.جا بۆیه‌ ده‌سده‌داته‌ گرتنی رۆژنامه‌نوسی وه‌ک عه‌دنان حه‌سه‌نپور و چاڵاکی مه‌ده‌نی و دڵسۆزی ژینگه‌ و خۆشه‌ویستی نه‌ک هه‌ر خه‌ڵک به‌ڵکو هه‌موو گیانله‌به‌ران و سه‌وزاییه‌کا‌نی کوردستان  هیوا بوتیمار و، به‌ داتاشینی تاوانگه‌لی پوچ و دوور له‌ باوڕ بۆ ئه‌و ئازیزانه‌ ،حوکمی ئێعدامیان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنێ و ده‌یهه‌وێ به‌م چه‌شنه‌ خه‌ڵکی کورد  چاوترسێن بکات و بێبه‌زه‌یی بوون و دڕنده‌گی خۆی وه‌بیر خه‌ڵک بێنێته‌وه‌‌، نه‌وه‌ک هه‌وای به‌ره‌نگاری و شؤڕش له‌سه‌ریان بدات.

هاوکات له‌گه‌ڵ ده‌رکردنی ئه‌و حوکمه‌ ناره‌وایه‌، به‌کرێگیراوان و جاشه‌ ناوچاوسپیه‌کانی رژیمیش که‌وتونه‌ته‌ کار و به‌ تاوانبار کردنی حیزبه‌ سیاسییه‌کان ئه‌یا‌نه‌وێت به‌ تیرێک دوو نیشان لێده‌ن.هه‌م گوناحه‌که‌ بخه‌نه‌ ئه‌ستۆی حیزبه‌کان و،هه‌م تاوانه‌ داتاشراوه‌کانیش به‌ راست له‌قه‌له‌م بده‌ن و ئه‌و بێتاوانانه‌ به‌ تاوانبار بناسێنن و سزاکانیشیان بکه‌نه‌ قانونی و دایسه‌پێنن به‌سه‌ریاندا،یا ئه‌گه‌ر زه‌خت و گوشاری خه‌ڵک و رای گشتی رژیمی توشی پاشه‌ کشێ کرد و ناچار کران که‌ حوکمه‌کان هه‌ڵوه‌شێننه‌وه‌ ئه‌وکات دایبنێن به‌ حیسابی لوتف و لێبوردوی رژیم. بۆیه‌ لێره‌دا ئه‌رکی سه‌رشانی هه‌مومانه‌ که‌ وێڕای به‌شداریکردن له‌ که‌مپه‌ینه‌ پشتیوانییه‌کاندا ،به‌ وشییاریه‌وه‌ به‌ر به‌ پیلانه‌کانی دیکه‌ی رژیم که‌ ده‌یهه‌وێ به‌ ده‌ستی که‌سانێ وه‌ک قانعی فه‌رده‌کان جێبه‌جێی بکات بگرین و هه‌موو دونیای لێ ئاگادار بکه‌ین.                13.08.2007     www.weilan.kurdblogger.com

کورتە چیرۆک

safaryani@yahoo.se رەسووڵ سەفەریانی                 

                 راسپارده‌                                                                   

 

له‌ به‌رده‌م بیتاقه‌فرۆشیه‌که‌دا راوه‌ستاو داوای جیگه‌ی بۆ تاکه‌که‌سێک کرد. کابرا لێی پرسی ــ به‌ نێوی کێ بنوسرێ   

ــ سه‌عید، سه‌عیدی ره‌شیدی

بیتاقه‌که‌ی گرت به‌ ده‌سته‌وه‌ و جانتاکه‌ی به‌ ده‌سه‌که‌ی تری هه‌ڵگرت کردیه‌ شانی  ورده‌ ورده‌ به‌ره‌و ئوتوبوسه‌که‌ وه‌ڕێکه‌وت. به‌ده‌م رێوه‌ سه‌رنجی بیتاقه‌که‌ی ئه‌دا،له‌ به‌ر خۆیه‌وه‌ بژارده‌ی ئه‌کرد،چه‌ند سه‌عات رێگه‌یه‌و بۆ که‌ی ئه‌گاته‌ ئه‌وێ.گه‌یشته‌ په‌نای ماشینه‌که‌ و به‌ دوای دوو که‌سی ترا سوار بوو. له‌ رووی بیتاقه‌که‌یه‌وه‌ ژماره‌ی کورسیه‌که‌ی دؤزیه‌وه‌.جانتاکه‌ی خسته‌ ژێریو دانیشت و پاڵی لێ دایه‌وه‌.له‌ سه‌ر سه‌عاتی دوازده‌ ماشین وه‌رێ که‌وت.تازه‌ له‌ شار دوور که‌وتبونه‌وه‌ ویستی جغاره‌ یه‌ک دایسێنێ،بؤ شه‌مچه‌که‌ی ده‌گه‌ڕا له‌ پڕ چاوی به‌ نووسراوه‌ی به‌ر ده‌م شؤفیره‌که‌ که‌وت. جغاره قه‌ده‌غه‌یه‌.زؤر به‌ هێمنی ده‌نکه‌‌ جغاره‌که‌ی خسته‌وه‌ ناو پاکه‌ته‌که‌ی نایه‌وه‌ باخه‌ڵی‌. له‌ ژێرلێوه‌وه‌ ‌وتی ئه‌مه‌شمان نه‌ کێشابێ. له‌ په‌نجه‌ره‌که‌وه‌ چاوێکی له‌ ده‌روده‌شتی به‌رچاو کرد و هه‌ناسه‌ێکی هه‌ڵ کێشا ‌ له ده‌رونه‌وه‌ ده‌یگوت‌ ئه‌ی کێوه‌ به‌رزه‌کان چاوتان لێیه‌ ،ئه‌وا من ئه‌بی به‌ نه‌ به‌دڵی ته‌واوه‌وه‌ ئیوه‌ به‌ جێ بێڵم و بچمه‌ ئه‌و جێگایه‌ وا هه‌مووشتێکی بۆ من نامۆیه‌، کولتوور و ده‌رو ده‌شتی ڵه‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی خۆما جیاوازیان هه‌یه‌.ئه‌مه‌ سه‌فه‌رێکی ناچاریه‌‌ و له‌ تاوی داگیر که‌ر ده‌یکه‌م ،ئه‌گه‌ر نه‌رۆم ده‌مگرن و سزای نا حه‌قم ئه‌ده‌ن .وا چاکه‌ برۆم و ماوه‌ێک له‌ ماڵی خوشکم رابوێرم به‌ڵکو ئاو له‌ ئاسیاو بکه‌وێ ونه‌ختێ شار هێمنایی تێکه‌وێ‌ ده‌ستمان لێ هه‌ڵگرن .هه‌ر ناوم نه‌درابێ به‌ پۆلیسه‌کانی سه‌ر جاده‌ و نه‌مگرن  چاکه‌، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی بگه‌مه‌ ماڵی خوشکم خه‌یاڵم ئاسووده‌ ده‌بێ،باشه‌ مێردی خوشکم خوی پۆلیسه‌ وله‌وێ که‌س لێم نا پرسێ.بڕێک خۆی باره‌ وبار کرد و لاقه‌کانی پاڵ دا به‌ کورسییکه‌ی به‌رده‌می، سه‌ری خست به‌ پشتا وپیلووه‌کانی چاوی ورده‌ ورده‌ به‌ر بوونه‌وه‌ و به‌ ده‌م خه‌یاڵه‌وه ‌خه‌وی لێکه‌وت. زۆری پێنه‌چوو‌له‌ پڕ شتێک که‌وت به‌ سه‌ریا و رای چڵه‌کاند که‌ چاوی کرده‌وه‌ ڕوانی هاو کورسییه‌که‌ی بوو،له‌ پێچ هه‌ڵپێچی جاده‌که‌دا ‌که‌و تبو به‌سه‌ریا. به‌ توره‌ییه‌وه‌پاڵێکی پێوه‌ناو حه‌وایدا ئه‌و لاوه‌‌،به‌ڵام کابرا هه‌ر به‌ خه‌به‌ر نه‌هات و تاو نه‌تاوێک به‌ر ده‌ بۆوه‌ به‌ سه‌ریا،ناچار خێری ئه‌و خه‌وه‌شی به‌خشی و هه‌ستا قنج دانیشت،  هه‌رگا په‌نا ده‌سه‌که‌ی بۆ لای ئه‌م ده‌هات جێیگای بۆ چۆڵ ده‌کرد و کابرا به‌سه‌ره‌وه‌ ده‌ڕما، به هه‌زار چڕه‌ چڕ خۆی ده‌گرته‌وه‌. ماوه‌ێک به‌م چه‌شنه‌ گوزه‌را تا کابرا به‌ ده‌نگه‌ ده‌نگی خه‌ڵکه‌وه‌   وه‌ خه‌به‌ر هات  و ئه‌ویش ڕرزگار بوو.ماشین به‌رده‌وام ده‌ڕۆیی و ڕێگه‌ی ده‌بری چه‌ن شارێکیان به‌ جێ هێشتبو ،له‌ چه‌ن جێگه‌ پۆلیسه‌کان هاتبونه‌ سه‌رو چاوێکیان به‌ نێو رێبواره‌کاندا گێڕابو، وله‌چه‌ند که‌سێکیان پرسیبو و داوای پێناسه‌یان لێ کردبوون،  ،هه‌مو جارێ ترسێکی زۆری لێ ده‌نیشت وله‌ عه‌زره‌تا خۆی به‌ شتێکه‌وه‌خه‌ریک ده‌کرد تا پۆلیسه‌کان ده‌چوونه‌ خوواره‌وه. جا ورده‌ ورده‌ ده‌هاته‌وه‌ سه‌ر خۆی‌ .زۆری نه‌ مابوو بگاته‌ شاریدیاری کراو ،ماڵی خوشکیشی له‌ وێ چاوه‌روانی ئه‌و‌ بوون،خۆیشی هه‌ر چه‌ند له‌وێ نزیک ده‌بۆوه‌ و له‌ وڵاتی خۆی دور ده‌که‌وته‌وه‌هێمنایه‌تی پتری له‌دڵ ده‌نیشت ،هه‌ستی به‌ مه‌ترسی که‌متر ده‌بوو،بڕێک نێو چاوانی کرابۆوه‌ به‌ دڵنیای سه‌یری ئاسه‌واری نزیک بونه‌وه‌ی شاری ده‌کرد. سیمای کارگه‌ وشه‌ریکه و شه‌قامه‌کان مزگێنی نزیک بونه‌وه‌یان ده‌دا ،مسافره‌کان تێکڕا که‌وتنه‌ خۆ،که‌ل و په‌له‌کانیان کۆ کرده‌وه‌ و خۆیان بۆ دابه‌زین ئاماده‌ کرد ، له‌ دوره‌وه‌ تابلۆی پۆلیس و دایره‌ی پۆلیسی ئه‌منی سه‌ره‌تای شار ده‌رکه‌وت ، شۆفیره‌که ‌ورده‌ ورده‌  ماشینه‌که‌ی هێواش کرده‌وه‌ ، له‌ به‌ر ده‌رکی بنکه‌ی تایبه‌تی پشکنین ڕاوه‌ستا . دوای چه‌ن چرکه‌ێک ده‌رکی ماشین کراێه‌وه، پۆلیسێک هاته‌ ژوره‌وه‌ چاوێکی به‌ ناو ڕێبواره‌کاندا گێڕا ، دیار بو له‌ که‌سێک ده‌گه‌ڕا،پاش هه‌ڵوێستێکی کورت به‌ ده‌نگێکی به‌رز وتی :   سه‌عیدی ره‌شیدی کێیه‌ ؟بێته‌ خوارێ.

 که‌ وای وت مچۆڕکێ سه‌ر تا پای دا گرت،ڕه‌نگی هه‌ڵپڕوسقا تف له‌ ده‌میا وشک بوو، ماق و کاس بوو ئاگای له‌ خۆی نه‌ما ، که‌وته‌ ناو گێژاوه‌ی خه‌یاڵه‌وه‌ ، ئه‌گه‌ر بچمه‌ خواره‌وه‌ بڵێم منم ده‌مگرن به‌ره‌و زندانم ده‌به‌ن، ڕه‌نگ بێ له‌ داریشم بده‌ن ، گه‌ر خۆشم گێل که‌م ئه‌وا دێن پێناسه‌ کانمان ده‌بینن وهه‌ر ده‌مناسنه‌وه‌ ئه‌و کاته‌یه‌ که‌ عوزر له‌ قه‌باحه‌ت خراپترده‌بێت .ئه‌ی چی بکه‌م چار چیه‌ له‌م بیره‌دا بوو کابرای پۆلیس ده‌نگی هه‌ڵێنایه‌وه‌:  وتم سه‌عیدی ره‌شیدی کێیه‌ وتویانه‌ ده‌بێ له‌م سه‌یاره‌دا بێت .

 له‌گه‌ڵ ده‌نگه‌که‌ وه‌ک که‌سێ له‌ گوێی بنه‌وێ، بێ ئیختیار بڕێک له‌ جێی خۆی جوڵا و به‌ ده‌م هه‌ستانه‌وه‌ پێی له‌ جه‌رگی خۆی نا، به‌ ده‌نگێکی شکاو و له‌رزۆکه‌وه‌ وتی منم.     

 پۆلیسه‌که‌ رووی له‌ شوێنی ده‌نگه‌که‌ کرد وله‌گه‌ڵ سه‌یرێکی سه‌رنجاوی وتی:  وه‌ره‌ با بڕۆین. 

     ته‌واو هه‌ستا به‌ڵام هه‌ستی کرد لاقەکانی به‌ دوایدا نایه‌ن زۆر قورس بوون . به‌ نه‌به‌دڵیه‌کی زۆر و هه‌زاران دڵه‌خورپێوه‌، خۆی دایه‌ ده‌س شانس و چاره‌نوس،مه‌شیا له‌ ماشین بێته‌ خواره‌وه‌ وه‌دووی پۆلیس که‌وێت .به‌ره‌و بنکه‌ی پۆلیسی پشکنین ڕۆیین،له‌ ‌پێشدا پۆلیسه‌که‌ و ئه‌ویش به‌ دوایدا چوونه‌ ژووره‌وه‌،ئه‌فسه‌رێک و دوو پۆلیسی دیکه‌ی لێبوو.کابرای پۆلیس له‌ کاتێکدا به‌ ده‌س ئاماژه‌ی بۆ ئه‌م ده‌کرد وتی: ــ قوربان ئه‌مه ش‌ سه‌عیدی ره‌شیدی .

 ئه‌فسه‌ره‌که‌ سه‌یرێکی کرد و وتی: تۆی سه‌عیدی ره‌شیدی؟

ــ  به‌ڵێ قوربان منم.

ــ ده‌ک به‌خێر بێیت ده‌مێکه‌ ئێمه‌ چاوه‌ رێی تۆین ، مه‌شیا زووتر بگه‌یشتای، ماشین نه‌ ماوه‌ نه‌یپشکنین چونکه‌ وتیان زوو وه‌ڕێ که‌وتووه‌ پێشتر به‌رێز شوکری پێمانی راگه‌یاندبوو که‌ ئه‌مرۆدێیت، راسپارده‌ی کردوین ئاگامان لێت بێت،تا خۆی ده‌گاته‌وه‌ ئێره‌ .

هه‌ر که‌ وای وت ڕۆحێکی نوێ، خوێنێکی تازه‌ هاته‌وه‌ناو له‌شی، سوور هه‌ڵگه‌ڕا، بزه‌یه‌کی شیرین که‌وته‌ سه‌ر لێوه‌کانی، له‌ ناو ده‌روونه‌وه‌ خۆی به‌ خۆی وت:ده‌ک ماڵت ئاوه‌دان بێت زاوا بۆ ڕاسپرده‌ت.   


دواتر | په‌ڕه‌ 1 له‌ 2 | ‌پێشوو
دوابابه‌ته‌کان
بێ ناو
بۆچون
گەلا
شێعر
فارسی